Overtreding van het aanbestedingsrecht kan verstrekkende gevolgen hebben voor zowel ondernemingen als aanbestedende diensten. De sancties zijn divers en kunnen civielrechtelijk, bestuursrechtelijk en strafrechtelijk van aard zijn. De belangrijkste sancties zijn: boetes, uitsluiting van toekomstige aanbestedingen, schadevergoeding, vernietiging van de overeenkomst, persoonlijke boetes voor bestuurders, en reputatieschade.

Subonderwerpen bij sancties

1. Uitsluiting van aanbestedingen

• Ondernemingen kunnen tijdelijk of langdurig worden uitgesloten van deelname aan aanbestedingsprocedures, bijvoorbeeld na een overtreding van het kartelverbod of andere ernstige beroepsfouten.

• De uitsluiting kan maximaal 12 maanden duren, afhankelijk van de ernst en aard van de overtreding. In sommige gevallen kan uitsluiting langer duren, bijvoorbeeld bij valse verklaringen (tot drie jaar).

• Uitsluiting geldt ook als een onderneming geen Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) kan overleggen vanwege een onherroepelijke sanctie van de ACM of een andere toezichthouder.

2. Boetes en persoonlijke aansprakelijkheid

• De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan hoge boetes opleggen aan ondernemingen en bestuurders bij overtreding van het kartelverbod of andere mededingingsregels. Ook persoonlijke boetes voor bestuurders zijn mogelijk.

• Boetes worden opgelegd bij zware of zeer zware overtredingen, zoals bid rigging en cover pricing. Bid rigging wordt als de zwaarste overtreding gezien.

3. Schadevergoeding

• Ondernemingen die door onrechtmatig handelen van een aanbestedende dienst een opdracht mislopen, kunnen schadevergoeding vorderen. Dit kan het positief contractsbelang omvatten (gederfde winst en geleden verlies) of de waarde van een gemiste kans als niet zeker is dat de opdracht zou zijn gegund.

• De rechter heeft beleidsvrijheid bij het begroten van de schade en kan deze schatten als exacte vaststelling niet mogelijk is.

4. Vernietiging van de overeenkomst

• Een overeenkomst die in strijd met het aanbestedingsrecht is gesloten, kan binnen zes maanden na sluiting worden vernietigd. Dit kan het gevolg zijn van een succesvolle vordering door een benadeelde partij.

5. Overige sancties

• Vroegtijdige beëindiging van de opdracht, schadevergoeding of andere vergelijkbare sancties bij voortdurende tekortkomingen of ernstige fouten bij de uitvoering van eerdere opdrachten5.

• Weigering van een GVA, waardoor deelname aan toekomstige aanbestedingen onmogelijk wordt.

• Reputatieschade, toezichtmaatregelen en in ernstige gevallen strafrechtelijke vervolging.

Belangrijkste wet

• Aanbestedingswet 2012: regelt uitsluitingsgronden, motiveringsplicht, rechtsbescherming, sancties en schadevergoeding.

• Mededingingswet: verbiedt kartelvorming, prijsafspraken en misbruik van machtspositie; regelt boetebevoegdheid ACM.

• Burgerlijk Wetboek (art. 6:162 BW): grondslag voor schadevergoeding wegens onrechtmatige daad.

Wanneer de aanbestedingsrecht advocaat inschakelen?

• Bij verdenking of beschuldiging van overtreding van aanbestedings- of mededingingsregels.

• Bij uitsluiting van aanbestedingen, opgelegde boetes of weigering van een GVA.

• Bij het voorbereiden en voeren van bezwaar, kort geding, bodemprocedure of schadevergoedingsvordering.

• Bij onderzoek door ACM, Europese Commissie of andere toezichthouders.

• Bij het nemen van civielrechtelijke, bestuursrechtelijke of strafrechtelijke stappen.

Belangrijkste ondersteuning door de advocaat

• Juridisch advies:
  Analyse van de overtreding, beoordeling van de rechtmatigheid van sancties, uitleg over rechten, termijnen en strategisch advies.

• Procesvoering:
  Opstellen en indienen van bezwaarschriften, klachten, dagvaardingen; voeren van procedures bij rechter, ACM, Commissie van Aanbestedingsexperts of andere instanties.

• Onderhandeling:
  Bemiddeling met de aanbestedende dienst of toezichthouders over schikkingen, herstelmaatregelen of aanpassing van sancties.

• Bewijsrecht:
  Adviseren over het verzamelen en presenteren van bewijs van onregelmatigheden, disproportionaliteit of herstelmaatregelen.

• Schadebeperking:
  Ondersteuning bij het beperken van financiële, juridische en reputatieschade door snel en correct optreden.

• Belangenbehartiging:
  Vertegenwoordiging in alle fasen van het aanbestedings- en mededingingsproces, inclusief civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke aspecten.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Aanbestedingsrecht zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Aanbestedingsrecht advocaat essentieel.