Belangrijkste wetsartikelen

• Burgerlijk Wetboek (BW), artikel 7:669 lid 3 onder d:

  • Ontbinding arbeidsovereenkomst wegens ongeschiktheid tot het verrichten van de bedongen arbeid, anders dan door ziekte of gebreken (de zogeheten “d-grond”).

• Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra):

  • Ambtenaren vallen sinds 1 januari 2020 onder het reguliere arbeidsrecht; hun rechtspositie is gelijk aan die van werknemers met een arbeidsovereenkomst.

• CAO Gemeenten, SGO of sectorale cao:

  • Bevatten regelingen over aanvullende uitkeringen bij ontslag wegens disfunctioneren en procedurele waarborgen.

• Algemene wet bestuursrecht (Awb):

  • Regelt de bezwaar- en beroepsprocedure bij ontslagbesluiten van ambtenaren, indien van toepassing.

• Wet werk en zekerheid (WWZ):

  • Gesloten ontslagstelsel; werkgever moet voldoen aan de vereisten voor ontslag op grond van disfunctioneren.

Kenmerken, signalen en procedures

• Kenmerken:

  • Kwalitatieve tekortkomingen: Onvoldoende nauwkeurigheid, foutgevoeligheid, gebrek aan vakinhoudelijke kennis.

  • Kwantitatieve tekortkomingen: Structureel te weinig werk afronden, deadlines missen.

  • Gedragsmatige problemen: Conflictscheppend gedrag, gebrek aan collegialiteit, schending van integriteit.

  • Aanpassingsproblemen: Niet kunnen meegroeien met organisatorische veranderingen of nieuwe technologieën.

• Signalen:

  • Negatieve beoordelingsgesprekken, klachten van collega’s of leidinggevenden, niet halen van doelstellingen, conflicten op de werkvloer.

• Procedures:

  • Interne stappen: Werkgever moet de ambtenaar tijdig en concreet aanspreken op het disfunctioneren, een verbetertraject opstellen met SMART-doelen, tussentijds evalueren en resultaten vastleggen.

  • Verbetertraject: De ambtenaar krijgt een reële kans om het functioneren te verbeteren; herplaatsing wordt overwogen indien mogelijk.

  • Schriftelijke vastlegging: Alle gesprekken, afspraken en resultaten worden schriftelijk vastgelegd in het personeelsdossier.

  • Ontslag: Als verbetering uitblijft, kan de werkgever ontslag aanvragen bij de kantonrechter of, in geval van een vaststellingsovereenkomst, met wederzijds goedvinden beëindigen.

  • Aanvullende uitkering: In bepaalde cao’s bestaat recht op een aanvullende uitkering na ontslag wegens disfunctioneren, mits aan de voorwaarden is voldaan.

Impact

Juridische stappen ambtenaar en werkgever

Ambtenaar:

• Interne stappen: Schriftelijk bezwaar indienen tegen negatieve beoordeling of ontslagbesluit, dossieropbouw, verweer met juridische bijstand, gebruik maken van hoorrecht.

• Civielrechtelijk:

  • Bezwaar en beroep bij de kantonrechter tegen ontslag of ontbinding van de arbeidsovereenkomst; kort geding bij spoed (bijvoorbeeld bij loonstopzetting).

  • Schadevergoeding vorderen bij onrechtmatige maatregelen.

• Bestuursrechtelijk:

  • Klacht bij College voor de Rechten van de Mens bij discriminatie of schending van privacy.

• Strafrechtelijk:

  • Niet van toepassing, tenzij sprake is van fraude of valsheid in geschrifte.

Werkgever:

• Interne stappen: Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, hoor en wederhoor, proportionaliteit van sancties, communicatie met ambtenaar.

• Civielrechtelijk:

  • Verweer bij claims, mediation, schikking zoeken.

• Bestuursrechtelijk:

  • Reageren op klachten College voor de Rechten van de Mens.

• Strafrechtelijk:

  • Melding aan het Openbaar Ministerie als uit het onderzoek strafbare feiten naar voren komen.

Overheid:

• Toezicht en handhaving: Rechtbank (geschillen), Inspectie SZW (controle arbeidsomstandigheden), OM (strafrechtelijke vervolging bij ernstige overtredingen).

Rol van de arbeidsrechtadvocaat en als onafhankelijk onderzoeker

• Voorafgaand aan procedures: Onafhankelijk feitenonderzoek, dossieranalyse, hoor en wederhoor, strategieadvies, mediation.

• Tijdens procedures: Vertegenwoordiging bij kantonrechter, kort geding, schadevordering, klachtenprocedures.

• Als onafhankelijk onderzoeker: Transparant, objectief rapporteren, geen combinatie met belangenbehartiging.

Ambtenaar: interne en civielrechtelijke stappen

• Schriftelijk bezwaar indienen, dossieropbouw, verweer met juridische bijstand, bezwaar en beroep bij kantonrechter, schadevergoeding vorderen bij kantonrechter, kort geding bij spoed.

Werkgever: interne en civielrechtelijke stappen

• Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, verweer bij claims, compliance.

Geschillen verzekeraar bij schade claimen

• Interne klachtenprocedure, inschakelen advocaat als (contra)schade-expert, procedure bij civiele rechter of Kifid.

Kort geding bij spoedeisende zaken

• Toepassing: bij acuut belang, zoals dreigend inkomensverlies, onterechte beëindiging, urgentie bij gezondheidsschade.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van arbeidsrechtzaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor gerechtigheid blijft samenwerking met een advocaat essentieel.