Onveilig Werk

Onveilig werk heeft betrekking op werksituaties waarin de veiligheid en gezondheid van werknemers, goederen of derden in gevaar worden gebracht. Dit kan het gevolg zijn van het niet naleven van veiligheidsvoorschriften, het ontbreken van beschermingsmiddelen, onvoldoende (brand)veiligheid, gebrekkige instructies, het niet opvolgen van meldingen van incidenten, agressie en geweld, en onbevredigende informatie- of databeveiliging. Onveilig werk komt voor in uiteenlopende sectoren – van industrie en zorg tot kantooromgevingen – en kan leiden tot letsel, schade, psychosociale belasting en verantwoordelijkheidskwesties.

Onderwerpen die onder onveilig werk vallen

• Niet naleven van veiligheidsvoorschriften
  Geen of onduidelijke instructies over veilig werken, het ontbreken van verplichte veiligheidsmiddelen, geen melding of opvolging van incidenten.

• Onvoldoende bouwkundige en brandscheidingen
  Trappenhuizen, scheidingen en deuren die niet brandveilig zijn; beperkte vluchtwegen; gebrekkige noodverlichting of ontruimingssystemen.

• Ongezonde werkomstandigheden
  Slechte luchtkwaliteit, gebrekkige ergonomie, blootstelling aan gevaarlijke stoffen of lawaai.

• Agressie, intimidatie en bedreiging
  Fysiek of verbaal geweld door collega’s, patiënten, cliënten of externen; geen of gebrekkige bescherming of nazorg.

• Gevaarlijke installaties of technische gebreken
  Onbetrouwbare machines, niet-gekeurde apparatuur, onvoldoende onderhoud.

• Onveilige informatie- en databeveiliging
  Kwetsbaarheid voor bedrijfsdiefstal, hacks, datalekken of ransomware; werknemers kunnen onterecht verantwoordelijk worden gehouden bij incidenten.

• Onvoldoende opvolging van signalen en meldingen
  Meldingen over onveiligheid worden genegeerd of er volgen geen adequate maatregelen.

Belangrijkste wetgeving bij onveilig werk

• Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
  Regelt de zorgplicht van werkgevers voor een veilige en gezonde werkomgeving, het bieden van instructies en beschermingsmiddelen en het verplicht stellen van het melden van incidenten.

• Wet bescherming klokkenluiders
  Biedt specifieke bescherming aan melders van misstanden op de werkvloer, in het bijzonder bij (structurele) onveilige situaties.

• Burgerlijk Wetboek (Boek 7, Arbeidsrecht)
  Legt basisregels vast voor werkgevers/werknemers rond arbeidsveiligheid en zorgplichten.

• Wetboek van Strafrecht
  Strafbaarstelling van nalatigheid, gevaarzetting en overtreding van veiligheidsvoorschriften, bijvoorbeeld bij ernstige ongelukken.

Type melden van misstanden en integriteitschendingen

• Interne melding
  Start een melding over onveilig werk rechtstreeks bij de leidinggevende, de vertrouwenspersoon integriteit, de preventiemedewerker, de arbodienst of via een intern meldpunt van de organisatie. De melding moet vertrouwelijk, onafhankelijk en zorgvuldig worden behandeld, met waarheidsvinding en hoor-wederhoor.

• Externe melding
  Als interne melding niet mogelijk, niet veilig of onvoldoende effectief is, kan de melding (anoniem of met naam) worden gedaan bij het onafhankelijk externe meldpunt:

  • Meld.nl

Soorten (contra) onderzoek

• Intern onafhankelijk onderzoek
  De organisatie is wettelijk verplicht elke melding van onveilig werk grondig, objectief en onafhankelijk te onderzoeken. Dit omvat het vaststellen van feiten, hoor en wederhoor, en het opstellen van een transparant rapport.

• Extern onderzoek / advocaat-onderzoeker / arbospecialist
  Bij ernstige verdenkingen, herhaald falen in interne afhandeling of mogelijke strafrechtelijke gevolgen wordt een onafhankelijke advocaat-onderzoeker of arbospecialist ingezet.

• Contra-onderzoek (second opinion)
  Kan worden aangevraagd als er twijfel bestaat over de uitvoering, uitkomst of onafhankelijkheid van het interne onderzoek.

Inschakeling advocaat en belangrijkste ondersteuning

• Strafrechtelijke procedures
  Begeleiding en verdediging bij verdenking van strafbare nalatigheid, schending van de Arbowet, letsel door gebrekkig beleid of nalatigheid, of bij ernstige bedrijfsongevallen.

• Civielrechtelijke procedures
  Juridische bijstand bij schadeclaims van slachtoffers, aansprakelijkheid bij ongevallen, of geschillen over arbeidsveiligheid.

• Bestuursrechtelijke procedures
  Ondersteuning bij bezwaar/beroep tegen boetes, handhavingsmaatregelen of sancties opgelegd door Inspectie SZW/Arbeidsinspectie of andere overheidsorganen.

• Tuchtrechtelijke procedures
  Vertegenwoordiging bij klachten en disciplinaire zaken tegen professionals of organisaties die zich niet aan veiligheids- en beroepsvoorschriften houden.

De advocaat biedt:

• Juridisch advies over rechten, verplichtingen en processtrategie;

• Hulp bij opstellen van klachten, aangiften, bezwaar- en beroepschriften;

• Vertegenwoordiging in straf-, civiel-, bestuurs- en tuchtrechtelijke procedures;

• Ondersteuning in hoor en wederhoor, mediation en bescherming tegen represailles.

Bescherming van de melder

• Wet bescherming klokkenluiders
  Biedt bescherming tegen benadeling zoals ontslag, overplaatsing, promotieblokkade of intimidatie en waarborgt vertrouwelijkheid en recht op juridische bijstand bij het melden van onveilige situaties.

• Anoniem melden
  Meldingen kunnen altijd anoniem worden gedaan via Meld.nl, waarbij privacy en anonimiteit strikt zijn gewaarborgd.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van arbeidsrechtelijke, bestuursrechtelijke, civielrechtelijke, strafrechtelijke en tuchtrechtelijke zaken rond onveilig werk. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen is bijstand van een (contra) onderzoeker (arbospecialist, advocaat-onderzoeker) en advocaat (arbeidsrecht, bestuursrecht, strafrecht) essentieel.