Strafontslag tijdens ziekte betreft de zwaarste disciplinaire maatregel die een overheidswerkgever kan opleggen aan een ambtenaar die ziek is, als deze zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig plichtsverzuim. Dit is een uitzonderlijke situatie met verstrekkende gevolgen.

Belangrijkste wetsartikelen en regels

• Ambtenarenrecht (CAR/UWO, ARAR):

  • Artikel 8:15:1 CAR/UWO, artikel 80 ARAR: Regelen disciplinaire maatregelen zoals strafontslag bij ernstig plichtsverzuim, ook tijdens ziekte.

• Wet verbetering poortwachter:

  • Re-integratieplicht: Werkgever en werknemer moeten samenwerken aan terugkeer, maar dit geldt niet als er sprake is van verwijtbaar plichtsverzuim.

• Burgerlijk Wetboek (BW):

  • Artikel 7:677 BW: Ontslag op staande voet bij dringende reden (vergelijkbaar met strafontslag in het reguliere arbeidsrecht).

• Algemene wet bestuursrecht (Awb):

  • Artikel 8:4, onder d: Regelt bezwaar en beroep bij besluiten van overheidswerkgevers, zoals strafontslag.

• Jurisprudentie:

  • Strafontslag tijdens ziekte is mogelijk bij ernstig verwijtbaar handelen, zoals fraude, diefstal, geweld of ernstige insubordinatie. De ziekte mag geen excuus zijn voor het plichtsverzuim.

Kenmerken, signalen en procedures

• Kenmerken:

  • Zwaarste disciplinaire maatregel: Wordt opgelegd bij zeer ernstig plichtsverzuim, ook als de ambtenaar ziek is.

  • Verwijtbaarheid: Het plichtsverzuim moet aan de ambtenaar kunnen worden toegerekend, ook al is deze ziek. Bijvoorbeeld: fraude, diefstal, geweld, niet verschijnen bij de bedrijfsarts zonder geldige reden, of structureel niet meewerken aan re-integratie.

  • Evenredigheid: De straf moet in verhouding staan tot de ernst van het plichtsverzuim en de persoonlijke omstandigheden van de ambtenaar.

  • Procedure: Werkgever moet een zorgvuldige procedure volgen: onderzoek, hoor en wederhoor, motivering, mogelijkheid tot bezwaar en beroep.

  • Gevolgen: Directe beëindiging van het dienstverband, stopzetting van het loon, geen recht op WW of bovenwettelijke uitkering.

• Signalen:

  • Ambtenaar wordt geconfronteerd met een voornemen tot strafontslag, loonbetaling wordt stopgezet, dreigende rechtszaken of meldingen bij toezichthouders.

  • Werkgever constateert ernstig wangedrag, plichtsverzuim of integriteitsschending tijdens ziekte.

• Procedures:

  • Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

  • Externe stappen: Juridisch advies inwinnen, mediation, melding via Meld.nl.

  • Bestuursrechtelijk: Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure.

  • Civielrechtelijk: Niet van toepassing bij strafontslag onder het ambtenarenrecht; bij ontslag op staande voet (WNRA) kan de kantonrechter worden ingeschakeld.

  • Strafrechtelijk: Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding (zoals fraude of diefstal).

Impact

Juridische stappen werknemer en werkgever

Werknemer:

• Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

• Bestuursrechtelijk:

  • Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter binnen zes weken; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure.

• Civielrechtelijk:

  • Niet van toepassing bij strafontslag onder het ambtenarenrecht; bij ontslag op staande voet (WNRA) kan de kantonrechter worden ingeschakeld.

• Strafrechtelijk:

  • Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding.

• Welke rechtbank aan te spreken:

  • Bestuursrechter bij bezwaar en beroep tegen strafontslag. Bij spoedeisende belangen kan een voorlopige voorziening worden aangevraagd.

Werkgever:

• Interne stappen: Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, verweer bij claims, mediation.

• Bestuursrechtelijk:

  • Reageren op bezwaar en beroep, zorgen voor een zorgvuldige procedure en onderbouwd besluit.

• Praktische tips:

  • Reageer altijd schriftelijk en gedocumenteerd op eisen van werknemers.

  • Zorg voor een duidelijke interne klachtenprocedure.

  • Schakel tijdig juridisch advies in bij complexe of escalerende conflicten.

  • Houd je aan de wettelijke procedure en toets op evenredigheid en toerekenbaarheid.

Overheid:

• Toezicht en handhaving: Inspectie SZW (arbeidsomstandigheden), rechtbank (geschillen), OM (strafrechtelijke vervolging bij ernstige overtredingen).

Rol van de arbeidsrechtadvocaat en als onafhankelijk onderzoeker

• Voorafgaand aan procedures: Onafhankelijk feitenonderzoek, dossieranalyse, hoor en wederhoor, strategieadvies, mediation.

• Tijdens procedures: Vertegenwoordiging bij bestuursrechter, voorlopige voorziening, schadevordering, klachtenprocedures.

• Als onafhankelijk onderzoeker: Transparant, objectief rapporteren, geen combinatie met belangenbehartiging.

Werknemer: interne en bestuursrechtelijke stappen

• Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

• Bestuursrechtelijke stappen:

  • Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure.

• Strafrechtelijke stappen:

  • Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding.

Welke rechtbank aan te spreken:
Bestuursrechter bij bezwaar en beroep tegen strafontslag. Bij spoedeisende belangen kan een voorlopige voorziening worden aangevraagd.

Werkgever: interne en bestuursrechtelijke stappen

• Interne stappen: Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, verweer bij claims, mediation.

• Praktische tips:

  • Reageer altijd schriftelijk en gedocumenteerd op eisen van werknemers.

  • Zorg voor een duidelijke interne klachtenprocedure.

  • Schakel tijdig juridisch advies in bij complexe of escalerende conflicten.

  • Houd je aan de wettelijke procedure en toets op evenredigheid en toerekenbaarheid.

Geschillen verzekeraar bij schade claimen

• Stappen:

  • Start een interne klachtenprocedure.

  • Schakel een advocaat in als (contra)schade-expert voor schadeberekening.

  • Ga eventueel naar de civiele rechter or Kifid bij geschillen over de uitbetaling.

Kort geding bij spoedeisende zaken

• Toepassing:

  • Bij acuut belang, zoals dreigend inkomensverlies, onterechte beëindiging, urgentie bij gezondheidsschade.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van arbeidsrechtzaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor gerechtigheid blijft samenwerking met een advocaat essentieel.