Voorwaardelijk strafontslag betreft een disciplinaire maatregel waarbij een ambtenaar wordt bedreigd met ontslag, maar waarbij het ontslag niet direct wordt uitgevoerd als de werknemer zich binnen een bepaalde proefperiode houdt aan gestelde voorwaarden.

Kernaspecten, Kernwetsartikelen en Procedures

Belangrijkste wetsartikelen en regelingen

• Ambtenarenrecht (CAR/UWO, ARAR):

  • Artikel 8:15:1 CAR/UWO, artikel 80 ARAR: Regelen disciplinaire maatregelen, waaronder voorwaardelijk strafontslag, bij ernstig plichtsverzuim.

• Jurisprudentie:

  • De Centrale Raad van Beroep toetst of de voorwaarden helder zijn geformuleerd en of het plichtsverzuim toerekenbaar is.

• Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA):

  • Sinds 1 januari 2020 vervalt het strafontslag voor de meeste overheidswerkgevers en wordt het reguliere arbeidsrecht van toepassing (ontslag op staande voet, artikel 7:677 BW). Voorwaardelijk strafontslag is dus vooral relevant voor ambtenaren die nog onder het oude regime vallen.

Kenmerken, signalen en procedures

• Kenmerken:

  • Voorwaardelijk: Het ontslag wordt niet direct uitgevoerd; de werknemer krijgt een laatste kans om zich te verbeteren binnen een bepaalde periode.

  • Proefperiode: Tijdens deze periode moet de werknemer zich houden aan bepaalde voorwaarden, bijvoorbeeld geen herhaling van het plichtsverzuim.

  • Toerekenbaarheid: Het plichtsverzuim moet aan de werknemer kunnen worden toegerekend.

  • Formulering: De voorwaarden moeten duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn.

  • Zorgvuldige procedure: Werkgever moet onderzoek doen, hoor en wederhoor toepassen en een gemotiveerd besluit nemen.

• Signalen:

  • Werknemer wordt geconfronteerd met een voorwaardelijk strafontslagbesluit.

  • Werkgever stelt duidelijke voorwaarden en houdt de werknemer hieraan.

  • Dreigende arbeidsconflicten of onzekerheid over het voortzetten van het dienstverband.

• Procedures:

  • Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

  • Externe stappen: Juridisch advies inwinnen, mediation, melding via Meld.nl.

  • Bestuursrechtelijk: Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter binnen zes weken na het besluit; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure4.

  • Civielrechtelijk: Niet van toepassing, tenzij sprake is van een arbeidsovereenkomst onder het reguliere arbeidsrecht.

  • Strafrechtelijk: Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding.

Impact

Juridische stappen werknemer en werkgever

Werknemer:

• Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

• Bestuursrechtelijk:

  • Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter binnen zes weken na het besluit; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure.

• Strafrechtelijk:

  • Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding.

• Welke rechtbank aan te spreken:

  • Bestuursrechter bij bezwaar en beroep tegen strafontslag. Bij spoedeisende belangen kan een voorlopige voorziening worden aangevraagd.

Werkgever:

• Interne stappen: Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, verweer bij claims, mediation.

• Bestuursrechtelijk:

  • Reageren op bezwaar en beroep, zorgen voor een zorgvuldige procedure en onderbouwd besluit.

• Praktische tips:

  • Reageer altijd schriftelijk en gedocumenteerd op eisen van werknemers.

  • Zorg voor een duidelijke interne klachtenprocedure.

  • Schakel tijdig juridisch advies in bij complexe of escalerende conflicten.

  • Houd je aan de wettelijke procedure en toets op evenredigheid en toerekenbaarheid.

  • Formuleer heldere en specifieke voorwaarden bij het voorwaardelijk strafontslag.

Overheid:

• Toezicht en handhaving: Bestuursrechter (geschillen), OM (strafrechtelijke vervolging bij ernstige overtredingen).

Rol van de arbeidsrechtadvocaat en als onafhankelijk onderzoeker

• Voorafgaand aan procedures: Onafhankelijk feitenonderzoek, dossieranalyse, hoor en wederhoor, strategieadvies, mediation.

• Tijdens procedures: Vertegenwoordiging bij bestuursrechter, voorlopige voorziening, schadevordering, klachtenprocedures.

• Als onafhankelijk onderzoeker: Transparant, objectief rapporteren, geen combinatie met belangenbehartiging.

Werknemer: interne en bestuursrechtelijke stappen

• Interne stappen: Gesprek met werkgever/HR, dossieropbouw, klacht indienen via interne klachtenprocedure, inschakelen van vertrouwenspersoon of advocaat.

• Bestuursrechtelijke stappen:

  • Bezwaar en beroep indienen bij bestuursrechter; voorlopige voorziening aanvragen om loonbetaling af te dwingen tijdens de procedure.

• Strafrechtelijke stappen:

  • Niet van toepassing, tenzij sprake is van een misdrijf of overtreding.

Welke rechtbank aan te spreken:
Bestuursrechter bij bezwaar en beroep tegen strafontslag. Bij spoedeisende belangen kan een voorlopige voorziening worden aangevraagd.

Werkgever: interne en bestuursrechtelijke stappen

• Interne stappen: Dossieropbouw, zorgvuldige procedure, verweer bij claims, mediation.

• Praktische tips:

  • Reageer altijd schriftelijk en gedocumenteerd op eisen van werknemers.

  • Zorg voor een duidelijke interne klachtenprocedure.

  • Schakel tijdig juridisch advies in bij complexe of escalerende conflicten.

  • Houd je aan de wettelijke procedure en toets op evenredigheid en toerekenbaarheid.

  • Formuleer heldere en specifieke voorwaarden bij het voorwaardelijk strafontslag.

Geschillen verzekeraar bij schade claimen

• Stappen:

  • Start een interne klachtenprocedure.

  • Schakel een advocaat in als (contra)schade-expert voor schadeberekening.

  • Ga eventueel naar de civiele rechter of Kifid bij geschillen over de uitbetaling.

Kort geding bij spoedeisende zaken

• Toepassing:

  • Bij acuut belang, zoals dreigend inkomensverlies, onterechte beëindiging, urgentie bij gezondheidsschade.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van arbeidsrechtzaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een advocaat essentieel.