Overleden personen AVG
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is expliciet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens van levende natuurlijke personen. Dit betekent dat gegevens van overleden personen in principe niet onder het beschermingsbereik van de verordening vallen. Volgens overweging 27 van de AVG staat het lidstaten echter vrij om nationale regels vast te stellen voor de verwerking van gegevens van overledenen. In Nederland is hierdoor een juridisch grijs gebied ontstaan, waarbij nabestaanden vaak barrières ervaren bij het verkrijgen van toegang tot de digitale nalatenschap, zoals e-mailaccounts, sociale media of medische dossiers. Hoewel de strikte AVG-rechten zoals het recht op inzage of wissing niet direct overdraagbaar zijn, blijft de bescherming van de persoonlijke levenssfeer indirect gewaarborgd via andere wettelijke kaders.
Het medisch beroepsgeheim is bijvoorbeeld een recht dat ook na de dood van een patiënt van kracht blijft, waardoor artsen niet zonder meer gegevens mogen verstrekken aan nabestaanden. Daarnaast kunnen gegevens van een overledene ook indirect persoonsgegevens van levende nabestaanden bevatten, waardoor de AVG alsnog een rol kan spelen. Voor organisaties betekent dit dat zij zorgvuldig moeten omgaan met de data van overledenen om ethische inbreuken en civielrechtelijke claims te voorkomen. Het ontbreken van een geharmoniseerde Europese regeling voor “postmortale privacy” dwingt nabestaanden en organisaties om per casus te navigeren tussen het erfrecht, contractenrecht en privacybeginselen om de digitale integriteit van de overledene te respecteren.
Onderwerpen rondom overleden personen
| Onderwerp | Toelichting |
|---|---|
| Digitale nalatenschap | Het beheer van online accounts, foto’s en cryptovaluta na het overlijden van de gebruiker. |
| Postmortaal beroepsgeheim | De voortdurende geheimhoudingsplicht van artsen en advocaten na de dood van een cliënt. |
| Erfrechtelijke aanspraken | De mate waarin erfgenamen in de rechten van de overledene treden voor data-toegang. |
| Indirecte persoonsgegevens | Data van een overledene die tevens informatie over levende familieleden onthullen. |
| Bewaartermijnen | De verplichting voor organisaties om data te wissen zodra het doel van de verwerking is vervallen. |
Belangrijkste wetgeving
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) Overweging 27 | Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (UAVG) | Burgerlijk Wetboek Boek 4 (Erfrecht) | Verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl valt onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en aanvullende nationale wetgeving voor strafrechtelijke persoonsgegevens.
Impact op actoren bij AVG
| Actor | Impact en Verantwoordelijkheid |
|---|---|
| A. Verwerkingsverantwoordelijke | Moet procedures inrichten voor het identificeren van nabestaanden en het veilig afsluiten van accounts. |
| B. Verwerker | Dient instructies van de verantwoordelijke op te volgen bij het vernietigen of overdragen van data van overledenen. |
| C. Betrokkenen | Nabestaanden die proberen de digitale integriteit van de overledene te bewaken en toegang tot informatie zoeken. |
| D. Autoriteit Persoonsgegevens (AP) | De Autoriteit Persoonsgegevens heeft beperkte macht bij overledenen, tenzij privacy van levenden wordt geschaad. |
Belang van (anoniem) melden
Meld.nl biedt een veilige, anonieme meldmogelijkheid die bijdraagt aan het aankaarten van onrechtmatigheden en misstanden rondom AVG. Juist omdat de wettelijke status van data na overlijden complex is, vinden er regelmatig misstanden plaats waarbij de nagedachtenis van een persoon wordt geschaad door onrechtmatige datapublicatie of commerciële exploitatie. Anoniem melden stelt getuigen of werknemers in staat om onethische omgang met gegevens van overledenen te rapporteren zonder dat zij direct betrokken raken bij familiegeschillen of zakelijke conflicten. Dit helpt bij het afdwingen van respect voor de digitale rust van de overledene en de rechten van de nabestaanden.
Wanneer Advocaat inschakelen
- Bij weigering van toegang tot digitale accounts die essentieel zijn voor de afwikkeling van de erfenis.
- Wanneer een zorginstelling het medisch dossier van een overledene niet wil vrijgeven aan rechtmatige erfgenamen.
- Indien er sprake is van identiteitsfraude met de gegevens van een overleden familielid.
- Bij geschillen over de uitvoering van de digitale laatste wil van de overledene.
- Wanneer de privacy van nabestaanden wordt geschonden door de publicatie van gegevens van de overledene.
Belangrijkste ondersteuning de advocaat
Afdwingen van toegang tot digitale nalatenschappen | Procederen tegen onrechtmatige weigering van inzage in medische dossiers | Juridische begeleiding bij postmortale identiteitsfraude | Coördinatie van communicatie met internationale tech-platforms | Toetsen van de rechtmatigheid van dataverwerking door derden.
Onderzoek
Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Hierbij worden geavanceerde technieken ingezet om objectief en juridisch houdbaar bewijsmateriaal te verzamelen en te analyseren. Dit kan sturing geven aan beleidsmaatregelen en rechtszaken en helpt bij het afdwingen van naleving van rechten en plichten. In het kader van overleden personen kan onderzoek noodzakelijk zijn om digitale activa (zoals cryptowallets) te traceren of om bewijs van onrechtmatige toegang tot accounts na de sterfdatum vast te leggen.
Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.
meldpunt
Meld.nl kan op dit moment geen meldingen verwerken; excuses voor het ongemak.