Nalaten van gepaste maatregelen

Nalaten van gepaste maatregelen; melden via Centraal Meldpunt: Meld.nl.

Nalaten van gepaste maatregelen

Nalaten van gepaste maatregelen betreft situaties waarin een beroepsbeoefenaar of organisatie, ondanks bekende of voorzienbare risico’s, nalaat passende stappen te nemen om schade, gevaar of rechtenschendingen te voorkomen, te beperken of te herstellen, terwijl dit op grond van zorgplicht en professionele standaarden wel van hem mag worden verwacht. De zorgplicht brengt mee dat men niet alleen risico’s moet signaleren, maar ook tijdig en evenredig moet handelen: preventieve maatregelen treffen, waarschuwen, ingrijpen, escaleren of nazorg organiseren. Wanneer bijvoorbeeld een adviseur geen maatregelen treft om een duidelijk procesrisico (zoals beslag of verjaring) te voorkomen, een overheid niet reageert op urgente hulpverzoeken, een accountant niet ingrijpt bij evidente continuïteitsrisico’s, of een kritieke entiteit geen beveiligingsmaatregelen neemt ondanks bekende dreigingen, kan sprake zijn van een beroepsfout en onrechtmatige daad. De toets is of in de gegeven omstandigheden van een zorgvuldig handelende vakgenoot of zorgdrager mocht worden verwacht dat hij passende maatregelen trof. Ook in specifiek gereguleerde sectoren (milieu, cyberveiligheid, kritieke infrastructuur) geldt expliciet dat alle passende en evenredige maatregelen moeten worden genomen om incidenten te voorkomen, gevolgen te beperken en herstel te waarborgen. Blijft dit achterwege, dan kan civielrechtelijke aansprakelijkheid, bestuursrechtelijke handhaving en tuchtrecht volgen.

Onderwerpen onder nalaten van gepaste maatregelen

Onderwerp	Toelichting
Algemene zorgplicht en onrechtmatige daad	Wie, gelet op voorzienbare risico’s, geen passende maatregelen neemt, kan een onrechtmatige daad plegen doordat hij handelt in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt (art. 6:162 BW).
Passende preventieve maatregelen	Omgevings- en veiligheidsrecht eisen dat alle passende preventieve maatregelen worden getroffen om milieu- en veiligheidsrisico’s te beperken; nalaten kan leiden tot zware aansprakelijkheid en bestuursrechtelijke sancties.
Weerbaarheid kritieke entiteiten/cyberzorgplicht	Kritieke entiteiten en organisaties met cyberzorgplicht moeten op basis van risicobeoordelingen passende en evenredige maatregelen nemen tegen incidenten; nalaten kan in strijd zijn met zorgplicht en sectorale regels.
Beroepsfouten door niet-optreden	Rechtspraak over beroepsaansprakelijkheid laat zien dat het niet treffen van maatregelen (zoals het voorkomen van beslag, het waarschuwen voor risico’s, of het beschermen van derdenbelangen) als beroepsfout kan worden aangemerkt.
Overheid en onrechtmatige overheidsdaad	De Staat en andere overheden kunnen onrechtmatig handelen door geen adequate maatregelen te nemen om burgers te beschermen wanneer concrete veiligheidsrisico’s bekend zijn.
Primaire en secundaire zorgplichten	Naast directe zorgplichten kunnen ook “secundair verantwoordelijke” partijen verplicht zijn passende maatregelen te nemen om schade bij derden te voorkomen, afhankelijk van hun positie in de keten.

Belangrijkste wet

Burgerlijk Wetboek artikel 6:162 (onrechtmatige daad: doen of nalaten in strijd met wet of maatschappelijke zorgvuldigheid) | Burgerlijk Wetboek artikel 6:74 (wanprestatie bij contractuele zorgplicht) | Sectorale zorgplichten (o.a. Omgevingswet zorgplichten milieu; NIS2/Cyberbeveiligingswet en Wet weerbaarheid kritieke entiteiten voor passende beveiligingsmaatregelen) | Richtlijnen en handreikingen van toezichthouders (bijv. NCTV, NCSC, NZa) over passende maatregelen | Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) | Verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl valt onder de AVG | aanvullende nationale wetgeving voor strafrechtelijke persoonsgegevens.

Impact op actoren

Actor	Impact
Cliënten/burgers	Kunnen geconfronteerd worden met vermijdbare schade, veiligheidsrisico’s of verlies van rechten doordat passende maatregelen uitblijven; zij kunnen schadevergoeding of herstel vorderen.
Opdrachtgevers/organisaties	Risico op civiele aansprakelijkheid, bestuursrechtelijke sancties en imagoschade bij het niet tijdig treffen van maatregelen tegen bekende operationele, veiligheids- of compliance-risico’s.
Beroepsbeoefenaars	Kunnen tuchtrechtelijk en civielrechtelijk worden aangesproken wanneer zij nalaten in te grijpen, te waarschuwen of maatregelen voor te stellen waar dat professioneel geboden was.
Gemeenschap	Onvoldoende maatregelen bij overheid en kritieke entiteiten ondermijnen veiligheid, vertrouwen en veerkracht van maatschappij en infrastructuur; effectieve naleving versterkt weerbaarheid.

Belang van (anoniem) melden

Meld.nl biedt een veilige en anonieme meldmogelijkheid om misstanden, nalatigheden en schade door het uitblijven van gepaste maatregelen bij beroepsbeoefenaars en organisaties te signaleren, wat bijdraagt aan handhaving van rechtmatigheid, versterking van zorgplichten en bescherming van individuele én collectieve belangen.

Wanneer Advocaat inschakelen

Bij schade of dreigende schade door uitblijven van maatregelen | juridische duiding van zorgplicht en onrechtmatige daad | strategie: aansprakelijkstelling, herstelvorderingen en schadevergoeding
Voor organisaties met (cyber/milieu/kritieke-entiteiten)zorgplicht | toetsing of maatregelen “passend en evenredig” zijn | inrichting compliance, incidentrespons en contractuele risicoverdeling
Bij toezicht- of handhavingstrajecten over onvoldoende maatregelen | beoordeling verwijten en bewijspositie | verweer tegen sancties en afspraken over verbetermaatregelen

Onderzoek

Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het in kaart brengen van risico’s, het reconstrueren van besluitvorming en het vaststellen welke maatregelen redelijkerwijs verwacht mochten worden. Hierbij worden dossiers, logbestanden, risicobeoordelingen, beleidsstukken en technische data veiliggesteld en geanalyseerd om objectief en juridisch houdbaar bewijs te genereren. Dit kan richting geven aan beleidsaanpassingen, aansprakelijkheidsprocedures en handhaving van zorg- en veiligheidsnormen.

Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.

meldpunt

Meld.nl kan op dit moment geen meldingen verwerken; excuses voor het ongemak.