Verschil beroepsfout en wanprestatie

Verschil beroepsfout en wanprestatie ziet op het onderscheid tussen een fout van een professional in de uitoefening van zijn beroep en een toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting. Een beroepsfout is in de kern: handelen of nalaten dat afwijkt van wat een redelijk bekwaam en redelijk handelend beroepsgenoot in vergelijkbare omstandigheden zou doen, gemeten aan vakstandaarden, richtlijnen en beroepsregels. Dit kan zowel binnen als buiten contract optreden en speelt vaak bij advocaten, notarissen, accountants, artsen, makelaars en andere adviseurs. Wanprestatie daarentegen is iedere toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis uit overeenkomst: de schuldenaar doet niet, te laat of gebrekkig wat is afgesproken, en zodra de tekortkoming hem kan worden toegerekend (en verzuim of blijvende onmogelijkheid is gegeven), ontstaat in beginsel een schadevergoedingsplicht. Een beroepsfout zal in veel gevallen óók als wanprestatie kwalificeren wanneer er een overeenkomst van opdracht bestaat, maar het begrip beroepsfout wordt daarnaast gebruikt voor tuchtrechtelijke beoordeling en beroepsaansprakelijkheidsverzekering. De invulling van beide begrippen gebeurt in de praktijk aan de hand van dezelfde maatman: de redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot, maar het juridische aanknopingspunt (contract vs. algemene zorgplicht) verschilt.​

Onderwerpen onder verschil beroepsfout en wanprestatie

Belangrijkste wet 

Burgerlijk Wetboek Boek 6 (art. 6:74 BW over wanprestatie; art. 6:162 BW over onrechtmatige daad; algemene schadevergoedingsregels en verzuim) | Burgerlijk Wetboek Boek 7 (o.a. art. 7:401 BW voor opdrachtnemers: verplichting om de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen, ingevuld via de redelijk bekwaam en redelijk handelend maatman) | Beroeps- en tuchtrechtelijke regelingen per beroepsgroep (bepalen mede wanneer een fout als beroepsfout wordt aangemerkt) | Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) | Verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl valt onder de AVG | aanvullende nationale wetgeving voor strafrechtelijke persoonsgegevens. ​

Impact op actoren

Belang van (anoniem) melden 

Meld.nl biedt een veilige en anonieme meldmogelijkheid om misstanden, onrechtmatigheden en schade door handelen van beroepsbeoefenaars te signaleren, wat bijdraagt aan handhaving van rechtmatigheid en bescherming van belangen. Cliënten herkennen vaak wel dat “er iets mis is gegaan”, maar niet of dit juridisch een beroepsfout, wanprestatie, onrechtmatige daad of een ongelukkige uitkomst zonder verwijt betreft. Ook binnen organisaties kunnen structurele fouten in advisering, dossiervorming of uitvoering onbesproken blijven uit angst voor aansprakelijkheid of reputatieschade. Door anonieme meldingen kan worden onderzocht of herhaalde tekortkomingen duiden op individuele beroepsfouten, systemische wanprestatie of bredere integriteitsproblemen, zodat passende civielrechtelijke, tuchtrechtelijke of organisatorische stappen kunnen worden gezet.​

Wanneer Advocaat inschakelen 

• Wanneer een cliënt schade vermoedt door handelen of nalaten van een professional
  | kwalificatie van het handelen als beroepsfout, wanprestatie en/of onrechtmatige daad
  | keuze van grondslag, strategie voor aansprakelijkstelling en schadebegroting

• Wanneer een beroepsbeoefenaar wordt aangesproken of vreest voor een claim
  | analyse van zorgplicht, contractuele afspraken en beroepsnormen
  | beoordeling dekking beroepsaansprakelijkheidsverzekering en opbouw van verweer

• Wanneer een organisatie structureel kwaliteitsproblemen of klachten over professionals ziet
  | onderscheid tussen incidentele fouten en systemische wanprestatie
  | inrichting van herstelmaatregelen, interne meldprocedures en tuchtrechtelijke/civiele afhandeling

Onderzoek 

Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Bij het onderscheid tussen beroepsfout en wanprestatie omvat onderzoek het reconstrueren van de overeenkomst, de afgesproken prestaties, de feitelijke uitvoering en de professionele standaarden: welke verplichting is geschonden, is die contractueel of voortvloeiend uit algemene zorgplicht, en hoe zou een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot hebben gehandeld. Contracten, opdrachtbevestigingen, adviezen, dossiervorming, e‑mailcorrespondentie en sectorale richtlijnen worden naast elkaar gelegd om te bepalen of er sprake is van een toerekenbare tekortkoming (wanprestatie), een beroepsfout in civielrechtelijke en/of tuchtrechtelijke zin, of beide. Deze kwalificatie is bepalend voor verjaring, schadeomvang, verzekeringsdekking en de verdere juridische route.​

Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.