De legitieme portie is het wettelijk minimumaandeel in een nalatenschap waarop een kind altijd recht heeft, zelfs als het door een ouder in een testament is onterfd. Dit recht is bedoeld als bescherming tegen volledige onterving en is van dwingend recht: geen testament kan dit recht uitsluiten of beperken. De legitieme portie is een geldvordering op de nalatenschap en geeft geen recht op specifieke goederen of inspraak in de verdeling. Alleen kinderen (en bij plaatsvervulling hun afstammelingen) kunnen aanspraak maken op een legitieme portie; partners en andere familieleden niet.

Belangrijke onderdelen van de legitieme portie

• Hoogte van de legitieme portie

  • De legitieme portie bedraagt de helft van het erfdeel (het kindsdeel) waarop het kind recht zou hebben gehad als er geen testament was gemaakt.

  • Voorbeeld: Als een ouder overlijdt met drie kinderen en een partner, zou elk kind volgens de wet 1/4 deel krijgen. De legitieme portie is dan 1/8 deel per kind.

• Berekening van de legitieme portie

  • De waarde van de nalatenschap wordt bepaald door het totaal van de bezittingen, vermeerderd met bepaalde giften (zoals schenkingen aan anderen of aan het onterfde kind) en verminderd met schulden.

  • De uitkomst wordt gedeeld door het aantal erfgenamen in de eerste parentele (partner en kinderen). De helft daarvan is de legitieme portie voor elk kind.

  • Giften aan het onterfde kind kunnen in mindering worden gebracht, giften aan anderen worden opgeteld bij de massa.

• Aanspraak maken op de legitieme portie

  • Een kind moet zelf, binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder, een beroep doen op de legitieme portie. Dit gebeurt meestal schriftelijk bij de executeur of erfgenamen.

  • De termijn van vijf jaar is een vervaltermijn en kan niet worden verlengd of gestuit.

  • De legitieme portie is een vordering in geld, niet op goederen. Het kind wordt geen erfgenaam, maar schuldeiser van de nalatenschap.

• Opeisbaarheid

  • De vordering is doorgaans zes maanden na overlijden opeisbaar. Bij een wettelijke verdeling (langstlevende partner) kan het testament bepalen dat de vordering pas bij overlijden van de langstlevende partner opeisbaar is.

• Kleinkinderen

  • Als een onterfd kind vóór de ouder overlijdt, kunnen diens kinderen (de kleinkinderen van de erflater) de legitieme portie opeisen via plaatsvervulling.

• Erfbelasting

  • Over de legitieme portie moet erfbelasting worden betaald, volgens het tarief voor kinderen.

Belangrijkste wet

• Burgerlijk Wetboek Boek 4 (artikelen 4:63 t/m 4:78 BW)
  Regelt de omvang, berekening, opeisbaarheid en procedure rond de legitieme portie.

Wanneer de erfrecht advocaat inschakelen? Hoe werkt de legitieme portie in het erfrecht 

• Bij het berekenen of opeisen van de legitieme portie, zeker bij complexe nalatenschappen of veel schenkingen.

• Bij conflicten over de hoogte, uitbetaling of berekening van de legitieme portie.

• Bij het afdwingen van inzage in de boedelbeschrijving en relevante stukken.

• Bij het voeren van civielrechtelijke procedures als erfgenamen of executeur niet meewerken aan uitbetaling.

• Bij het verdedigen tegen een (onterechte) aanspraak op de legitieme portie.

• Bij het nemen van bestuursrechtelijke of strafrechtelijke stappen bij misbruik, verduistering of benadeling.

Belangrijkste ondersteuning door de advocaat Hoe werkt de legitieme portie in het erfrecht 

• Juridisch advies:
  Uitleg over rechten, termijnen en berekening van de legitieme portie; beoordeling van schenkingen en giften.

• Procesbegeleiding:
  Hulp bij het opstellen van de schriftelijke aanspraak, het afdwingen van informatie en het voeren van onderhandelingen.

• Procesvoering:
  Voeren van civielrechtelijke procedures over de uitbetaling of hoogte van de legitieme portie.

• Bewijsrecht:
  Adviseren over het verzamelen en presenteren van bewijs van schenkingen, giften of de omvang van de nalatenschap.

• Schadebeperking:
  Ondersteuning bij het beperken van financieel verlies door tijdig en correct optreden.

• Belangenbehartiging:
  Vertegenwoordiging in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke procedures die samenhangen met het erfrecht.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Erfrecht zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Erfrecht advocaat essentieel.