De legitieme portie is het wettelijk minimumdeel van de erfenis waarop een kind altijd recht heeft, zelfs als het door de ouder in een testament is onterfd. Dit recht is bedoeld om kinderen te beschermen tegen volledige uitsluiting van de nalatenschap. De legitieme portie is een geldvordering op de nalatenschap en geeft geen recht op specifieke goederen. De regeling is van dwingend recht: een testament kan dit recht niet uitsluiten of beperken.

Belangrijke onderdelen van de legitieme portie

• Hoogte van de legitieme portie

  • De legitieme portie bedraagt de helft van het erfdeel (kindsdeel) waarop het kind recht zou hebben gehad als er geen testament was gemaakt.

  • De berekening gebeurt over de waarde van de nalatenschap, vermeerderd met bepaalde giften (zoals schenkingen aan anderen of het onterfde kind) en verminderd met schulden.

  • Voorbeeld: als een ouder overlijdt met drie kinderen en een partner, zou elk kind 1/4 deel krijgen. De legitieme portie is dan 1/8 deel per kind.

• Wie heeft recht op de legitieme portie?

  • Alleen kinderen (ook geadopteerde kinderen) van de overledene hebben recht op de legitieme portie.

  • Kleinkinderen kunnen alleen via plaatsvervulling aanspraak maken als hun ouder (het kind van de overledene) vóór de erflater is overleden.

• Aanspraak maken op de legitieme portie

  • Een kind moet binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder een beroep doen op de legitieme portie. Dit gebeurt door een schriftelijke verklaring aan de executeur of erfgenamen.

  • De termijn is een vervaltermijn: te laat is definitief te laat.

  • Het recht op de legitieme portie ontstaat niet automatisch; het kind moet zelf actie ondernemen.

• Opeisbaarheid

  • De legitieme portie is doorgaans zes maanden na het overlijden opeisbaar, tenzij het testament een andere termijn bepaalt of bij wettelijke verdeling pas bij overlijden van de langstlevende partner.

• Berekening en giften

  • Bij de berekening tellen bepaalde schenkingen (giften) aan anderen of aan het onterfde kind mee, wat de legitieme portie kan verhogen of verlagen.

  • Niet alle giften tellen mee; het is vaak complex om te bepalen welke wel en niet meetellen.

• Rechtspositie van het kind

  • Een kind dat een beroep doet op de legitieme portie wordt geen erfgenaam, maar schuldeiser van de nalatenschap.

Belangrijkste wet

• Burgerlijk Wetboek Boek 4, artikelen 4:63 t/m 4:78 BW
  Regelt de omvang, berekening, procedure, termijnen en opeisbaarheid van de legitieme portie.

Wanneer de erfrecht advocaat inschakelen? 

• Bij het berekenen of opeisen van de legitieme portie, zeker bij complexe nalatenschappen of veel schenkingen.

• Bij conflicten over de hoogte, uitbetaling of berekening van de legitieme portie.

• Bij het afdwingen van inzage in de boedelbeschrijving en relevante stukken.

• Bij het voeren van civielrechtelijke procedures als erfgenamen of executeur niet meewerken aan uitbetaling.

• Bij het verdedigen tegen een (onterechte) aanspraak op de legitieme portie.

• Bij het nemen van bestuursrechtelijke of strafrechtelijke stappen bij misbruik, verduistering of benadeling.

Belangrijkste ondersteuning door de advocaat 

• Juridisch advies:
  Uitleg over rechten, termijnen en berekening van de legitieme portie; beoordeling van schenkingen en giften.

• Procesbegeleiding:
  Hulp bij het opstellen van de schriftelijke aanspraak, het afdwingen van informatie en het voeren van onderhandelingen.

• Procesvoering:
  Voeren van civielrechtelijke procedures over de uitbetaling of hoogte van de legitieme portie.

• Bewijsrecht:
  Adviseren over het verzamelen en presenteren van bewijs van schenkingen, giften of de omvang van de nalatenschap.

• Schadebeperking:
  Ondersteuning bij het beperken van financieel verlies door tijdig en correct optreden.

• Belangenbehartiging:
  Vertegenwoordiging in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke procedures die samenhangen met het erfrecht.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Erfrecht zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Erfrecht advocaat essentieel.