Schijntransactie

Een schijntransactie betreft een ogenschijnlijke (formele) rechtshandeling of overeenkomst die is aangegaan om de ware aard van een transactie of financiële relatie te verhullen. In werkelijkheid beogen betrokken partijen met de schijntransactie een ander (verboden) doel, zoals belastingontduiking, fraude, witwassen of het verkrijgen van ongeoorloofde fiscale of financiële voordelen. Zulke transacties worden vaak opgezet met behulp van fictieve bedrijven of tussenpersonen die alleen op papier bestaan, zonder echte economische activiteit. Fraude met schijntransacties kan zich voordoen door bijvoorbeeld btw te innen zonder afdracht (carrouselfraude), bedrijven op te richten die uitsluitend schijnhandelingen verrichten voor btw-teruggave, of fictieve leveringen en facturen te creeren voor het verhogen van omzet en investeringen. Het manipuleren van cijfers, het misbruiken van het nultarief, en het creëren van valse stromen van goederen en geld tussen verbonden partijen behoren tot de kernelementen van schijntransacties.

Onderwerpen die Hieronder Vallen

• Carrouselfraude: rondpompen van goederen/facturen voor onrechtmatige btw-terugvorderingen

• Oprichting van lege vennootschappen zonder echte bedrijfsactiviteiten (“brievenbusfirma’s”)

• Gebruik van valse facturen voor niet geleverde goederen of diensten

• Schijnkoop/verkoop van activa voor het verhogen van omzet of belastingbesparing

• Misbruik van het btw-nultarief of fictief internationaal handelsverkeer

• Schijnleningen en schijnparticipaties met enkel een fiscaal of frauduleus oogmerk

• Onrechte registratie/levering van auto’s of andere kostbare goederen via fictieve schakels

• Manipulatie van jaarcijfers, balansposten of investeringen zonder reële onderliggende transactie

• Geldstromen die lijken op reguliere handel maar dienen tot witwassen of verhullen van criminele inkomsten

• Gebruik van stropersonen (“stromannen”) om werkelijke machtsverhoudingen en belangen te verduisteren

• Fictieve dienstverleningscontracten ter ontwijking van loonbelasting, premies of sociale lasten

• Schijnhuwelijken, schijnaandeelhouderschap en andere constructies ter verhulling van economische realiteit

Belangrijkste Wet bij het Onderwerp

• Burgerlijk Wetboek (BW): Artikel 3:43 behandelt de nietigheid van schijnhandelingen; artikel 6:228 stelt vernietigbaarheid bij dwaling.

• Wet op de omzetbelasting (Wet OB): Regelt regelgeving en fraude(misbruik) met btw, onder andere carrouselfraude.

• Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft): Verplicht onderzoek bij onverklaarbare of verdachte transacties, klanten­onderzoek en meldplicht.

• Wetboek van Strafrecht (Sr): Artikelen over oplichting (326), valsheid in geschrifte (225), witwassen (420bis en 420ter) en deelneming aan criminele organisatie (140).

• Wet op de economische delicten (WED): Strafbaarstelling van fraude met belastingen en handelsregister.

• Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR): Biedt de Belastingdienst de mogelijkheid om schijntransacties te corrigeren en navorderingsaanslagen op te leggen.

Bescherming melder

• Anoniem melden via Meld.nl: Mogelijkheid voor melders om financiële misstanden en misstanden rondom transacties te rapporteren met volledige privacybescherming.

Inschakeling van de Vermogensrecht – Financieel Recht Wwft Advocaat

Wanneer inschakelen?

Klager (gedupeerde, concurrent, overheid, melder):

• Bij financiële schade door schijntransacties, oplichting met valse facturen, carrouselfraude of belastingontduiking.

• Voor civiele claims tot schadevergoeding, vernietiging van schijnhandelingen of herstel van eigendomssituatie.

• Bij aangifte van verdachte transacties, voorbereiding van klacht bij FIOD of overleg met FIU of Belastingdienst.

• In gerechtelijke procedures over het terugvorderen van onverschuldigd betaalde bedragen of verlies gerealiseerde activa.

Beklaagde (verdachte ondernemer, accountant, notaris, betrokkene):

• Bij verdenking of onderzoek naar betrokkenheid bij schijntransactie, carrouselfraude of beleggingsfraude.

• Voor verdediging tegen strafrechtelijke vervolging, bestuurlijke boetes van Belastingdienst of AFM, of tuchtrechtelijke procedures.

• Bij civiele claims wegens schade of aansprakelijkheid op basis van betrokkenheid bij opzet, dwaling of misleiding.

• Advies over compliance en verweer tegen bestuurrechtelijke maatregelen (bijv. correcties, navorderingen of registratie-intrekkingen).

Belangrijkste ondersteuning advocaat

• Strafrechtelijk: Verdediging of bijstand bij verhoren, opsporing en procedures door FIOD of OM; advisering over zwijgrecht, bewijspositie en regeling met autoriteiten.

• Civielrechtelijk: Voeren van procedure tot nietig-, vernietiging of ontbinding van overeenkomsten, schadeclaims bij geleden verlies, herstelvorderingen.

• Bestuursrechtelijk: Bezwaar of beroep tegen fiscale navorderingen, boetes van toezichthouders of openbaarmaking van boetebesluiten.

• Tuchtrechtelijk: Vertegenwoordiging in procedures bij beroepsorden zoals KNB (notariaat), NBA (accountants) en AFM-register.

(Contra) (Forensisch) Onderzoek

Alle betrokken partijen — zoals accountants, advocaten, fiscalisten, notarissen en toezichthouders — zijn verplicht om meldingen van schijntransacties, vermoed fraude of witwaspraktijken objectief, onafhankelijk en conform beginselen van waarheidsvinding en hoor/wederhoor te onderzoeken. Bij grensoverschrijdende, omvangrijke of complexe schijntransacties (bijvoorbeeld binnen een carrouselfraude of internationale investeringsnetwerken) kan een onafhankelijk advocaat-onderzoeker of forensisch specialist worden ingeschakeld. Contra-onderzoek is wenselijk bij twijfel aan intern onderzoek, conflicterende belangen of grote publieke/media-aandacht.