Forensisch audit

Een forensisch audit is een diepgaand, onafhankelijk onderzoek naar (vermoede) onregelmatigheden of fraude in de financiële administratie van organisaties. Deze gespecialiseerde audit wordt uitgevoerd door een forensisch accountant of forensisch auditor en omvat het analyseren van financiële transacties, interne processen, governance, contracten, boekhouding en digitale gegevens met als doel waarheid aan het licht te brengen, misstanden te documenteren en belastende of ontlastende bewijzen te leveren voor verschillende juridische procedures.

Onderwerpen die onder een forensisch audit vallen

• Fraudeonderzoek en onregelmatigheden
  Opsporing en reconstructie van verduistering, valse facturen, spookbedrijven, belangenverstrengeling en corruptie.

• Analyse van geldstromen
  Onderzoek naar witwaspraktijken, ongebruikelijke transacties, kasverschillen en herkomst van financiële middelen.

• Controle van interne beheersing en compliance
  Onderzoek naar naleving van interne procedures, scheiding van functies, governance en toepassing van gedragscodes.

• Schadeberekening en reconstructie
  Vaststellen van omvang van financiële schade of verliezen, toerekening aan betrokkenen.

• Interne conflicten en aandeelhoudersgeschillen
  Feitenonderzoek bij zakelijke disputen, contractbreuk of misbruik van positie.

• Advisering bij preventie
  Aanbevelingen voor verbeteren van risicobeheersing en voorkomen van toekomstige incidenten.

• Digitale audits
  Analyse van digitale databronnen, e-mails, digitale documenten en administratiesystemen.

• Contra-audit/second opinion
  Onafhankelijke toetsing van eerder uitgevoerde audits of onderzoeken door een contra-expert.

Belangrijkste wetgeving bij forensisch audit

• Wetboek van Strafrecht
  Strafbaarstelling van fraude, verduistering, valsheid in geschrifte, corruptie en witwassen.

• Wet op het accountantsberoep (Wab) & Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta)
  Regels voor onafhankelijkheid, deskundigheid, gedrag en toezicht op accountants en auditors.

• Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)
  Gedragscode gericht op integriteit, onafhankelijkheid, zorgvuldigheid en deskundigheid.

• Wet op het financieel toezicht (Wft) & Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)
  Eisen aan transparantie, compliance, cliëntenonderzoek en meldplicht bij ongebruikelijke transacties.

• Burgerlijk Wetboek Boek 2 en 6
  Aansprakelijkheid, verbintenissen, schadevergoeding, bestuurdersaansprakelijkheid.

• Algemene wet bestuursrecht (Awb)
  Procedures rondom bezwaar en beroep tegen bestuursmaatregelen bij financiële kwesties.

• Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
  Regelt de bescherming van persoonsgegevens in het kader van forensisch onderzoek.

Wanneer wordt de (contra) onderzoeker (forensisch accountant, forensisch auditor, contra-expert) ingeschakeld?

• Bij (vermoedens van) fraude, misbruik van bedrijfsmiddelen, boekhoudkundige onregelmatigheden of integriteitskwesties.

• Wanneer de accountant of interne audit bij de controle van de jaarrekening aanwijzingen of signalen voor fraude constateert.

• Als de organisatie, toezichthouder, advocaat, raad van commissarissen, aandeelhouder of ondernemingsraad een diepgaand onafhankelijk onderzoek wenst.

• Bij geschillen tussen aandeelhouders, bestuurders, contractspartijen of na meldingen van klokkenluiders.

• Op verzoek van justitie, politie of toezichthouder in het kader van strafrechtelijk, civielrechtelijk of bestuursrechtelijk onderzoek.

• Bij bezwaar- of tuchtprocedures, claims of betwisting van bevindingen uit eerdere audits (contra-audit of contra-expertise).

Typische onderzoekers: forensisch accountant, forensisch auditor, digitaal forensisch specialist, of – bij tegenstrijdige conclusies – een onafhankelijk contra-expert uit hetzelfde vakgebied.

Belangrijkste ondersteuning door de (contra) onderzoeker (forensisch accountant, forensisch auditor, contra-expert)

• Strafrechtelijk

  • Analyse en vaststelling van frauduleuze handelingen, geldstromen, betrokken personen en bewijsvergaring voor politie, OM en rechtbank.

  • Second opinion (contra-expertise) op bestaande onderzoeken bij betwisting van resultaten.

• Civielrechtelijk

  • Objectieve rapportages als onderbouwing van schadeclaims, geschillen tussen aandeelhouders, bestuurdersaansprakelijkheid en claims wegens contractbreuk, onrechtmatige daad of wanprestatie.

  • Contra-audit of second opinion bij twijfel over of discussie rond eerdere rapportages.

• Bestuursrechtelijk

  • Deskundigenrapportages ten behoeve van bezwaar, beroep of handhaving bij boetes, subsidiegeschillen, vergunningen of toezichtmaatregelen (o.a. AFM, DNB, Belastingdienst).

  • Ondersteuning of weerlegging bij besluitvorming over maatregelen door bestuursorganen.

• Tuchtrechtelijk

  • Onderzoek en beoordeling in tuchtklachten tegen accountants, financieel specialisten of bestuurders rond beroepsfouten, integriteit of (on)afhankelijkheid.

  • Second opinion of contra-rapport door een onafhankelijk forensisch auditor bij beroepsklachten.

Tijdens alle forensisch audits worden privacy en anonimiteit bij meldingen, communicatie en procedures strikt gewaarborgd.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van financieel-rechtelijke zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een (contra) onderzoeker (forensisch accountant, forensisch auditor of contra-expert) essentieel.