Integriteitsonderzoek

Integriteitsonderzoek is een onafhankelijk en zorgvuldig feitenonderzoek naar (vermoede) integriteitsschendingen binnen organisaties, overheidsinstellingen of bedrijven. Het doel is het objectief vaststellen van (mogelijk) onacceptabel gedrag, zoals belangenverstrengeling, machtsmisbruik, misbruik van informatie, fraude, verduistering, corruptie of andere schendingen van gedragscodes en wettelijke regels. Integriteitsschendingen kunnen betrekking hebben op elke functie: van werknemer en manager tot ambtenaar, bestuurder, zzp’er, vrijwilliger of stagiair.

Onderwerpen die onder integriteitsonderzoek vallen

• Belangenverstrengeling

  • Naastliggende of onverenigbare activiteiten, persoonlijke belangen die botsen met organisatiebelang.

• Misbruik van bevoegdheid of positie

  • Ongeoorloofd gebruik van functie, bevoordelen van derden of zichzelf, ongewenste beïnvloeding.

• Manipulatie/misbruik van toegang tot informatie

  • Onrechtmatig gebruik, delen, lekken of wijzigen van vertrouwelijke gegevens.

• Onverenigbare nevenfuncties of activiteiten

  • Niet-toegestane bijbanen, participaties of bindingen met externe partijen.

• Strafbare feiten binnen werktijd

  • Diefstal, verduistering, fraude, omkoping en corruptie op de werkvloer.

• Strafbare misdragingen buiten werktijd

  • Incidenten die het functioneren of de integriteit van de organisatie negatief beïnvloeden.

• Verspilling en misbruik van bedrijfseigendommen

  • Onzorgvuldig omgaan met middelen of bedrijfseigendommen voor persoonlijk gewin.

• Klokkenluiderszaken

  • Onderzoek na meldingen van misstanden, repercussies richting melder, of geschil over de afhandeling van de melding.

Belangrijkste wetgeving bij integriteitsonderzoek

• Wetboek van Strafrecht

  • Strafbaarstelling van onder meer diefstal, verduistering, corruptie, valsheid in geschrifte en oplichting.

• Wet op de ondernemingsraden (WOR) & Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)

  • Regels rond sociale veiligheid, meldprocedures, vertrouwenspersonen en arbeidsomstandigheden bij integriteitskwesties.

• Wet Huis voor klokkenluiders

  • Bescherming van melders van misstanden (klokkenluiders); procedurele en materiële waarborgen.

• Burgerlijk Wetboek (Boek 2, 6 en 7)

  • Regels bij bestuurdersaansprakelijkheid, arbeidsovereenkomsten, vertrouwensbreuk en schade.

• Algemene wet bestuursrecht (Awb)

  • Procedurevoorschriften voor bezwaar, beroep en handhaving in bestuursrechtelijke kwesties.

• Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA), Wab, Wta

  • Integriteitsnormen en gedragsregels voor accountants en financiële professionals.

• Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

  • Regels over verwerking en beveiliging van persoonsgegevens binnen onderzoeken.

Wanneer wordt de (contra) onderzoeker (integriteitsonderzoeker, compliance-specialist, forensisch accountant, contra-expert) ingeschakeld?

• Wanneer sprake is van signalen, meldingen of vermoedens van integriteitschendingen;

• Na een klokkenluidersmelding, incidentrapportage of klachten over ongewenst gedrag;

• Op verzoek van bestuur, toezichthouder, raad van commissarissen, ondernemingsraad of aandeelhouders;

• Bij bezwaar tegen of betwisting van (intern) uitgevoerde onderzoeken (second opinion of contra-expertise);

• Bij juridische stappen zoals schorsing, ontslag, schadeclaims, tuchtprocedures of bestuursrechtelijke sancties.

• Voor een onafhankelijk oordeel over sociale veiligheid, compliance of governance-structuren.

Typische onderzoekers: integriteitsonderzoeker, compliance-specialist, forensisch accountant, jurist gespecialiseerd in integriteit of – bij discussie – een onafhankelijk contra-expert.

Belangrijkste ondersteuning door de (contra) onderzoeker (integriteitsonderzoeker, compliance-specialist, forensisch accountant, contra-expert)

• Strafrechtelijk

  • Vastleggen en objectiveren van bewijs rond corruptie, fraude, verduistering of misbruik van bevoegdheden; opstellen van rapporten voor aangifte, opsporing of verweer. Contra-expertise bij twijfel aan onderzoeksmethodiek.

• Civielrechtelijk

  • Rapportage voor schadeclaims, vertrouwensbreuk, onrechtmatige daad, arbeidsconflicten of herstelacties; ondersteuning bij claims op herplaatsing, gederfde promotie of schade als gevolg van integriteitsschending.

• Bestuursrechtelijk

  • Feitenonderzoek en rapportages bij bezwaar- en beroepsprocedures rondom benoeming, sancties, vergunningen, integriteitsverklaringen of ontslagbesluiten.

• Tuchtrechtelijk

  • Onderzoek of second opinion bij klachten over integriteitsschendingen tegen professionals, bestuurders of onderzoeksinstellingen; beoordeling van rapportage, deskundigheid en onafhankelijkheid.

Tijdens alle onderzoeken worden privacy en anonimiteit bij meldingen, communicatie en procedures strikt gewaarborgd.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van integriteitsrechtelijke zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een (contra) onderzoeker (integriteitsonderzoeker, compliance-specialist, forensisch accountant of contra-expert) essentieel.