Een verpandingsverbod is een contractuele bepaling die het de schuldeiser verbiedt om zijn vordering te verpanden (als zekerheid aan een derde te geven) of over te dragen. Dit werd veel gebruikt in commerciële contracten om te voorkomen dat vorderingen zonder toestemming van de schuldenaar als onderpand voor financiering werden gebruikt. Met de invoering van de Wet opheffing verpandingsverboden per 1 juli 2025 wordt deze praktijk grotendeels aan banden gelegd, vooral voor handelsvorderingen van bedrijven.

Wat valt onder het verpandingsverbod?

• Traditionele werking:
  Tot 1 juli 2025 kon in contracten worden bepaald dat vorderingen niet verpand of overgedragen mochten worden. Dit gold met name voor geldvorderingen op naam, voortkomend uit levering van goederen of diensten.

• Nieuwe wetgeving:
  Met de Wet opheffing verpandingsverboden is het vanaf 1 juli 2025 niet langer toegestaan om een verpandings- of overdrachtsverbod af te spreken voor geldvorderingen op naam die voortkomen uit de uitoefening van een beroep of bedrijf. Dergelijke bedingen zijn dan nietig. Dit geldt ook voor bestaande contracten, met een overgangstermijn van drie maanden.

• Uitzonderingen:
  Het verbod geldt alleen voor handelsvorderingen. Voor andere vorderingen, zoals vorderingen op een bank uit hoofde van een betaalrekening, kan een verbod nog steeds geldig zijn.

• Schriftelijkheidsvereiste:
  Overdracht of verpanding van deze vorderingen moet schriftelijk plaatsvinden en de schuldenaar moet worden geïnformeerd.

Belangrijkste wet

• Burgerlijk Wetboek (BW), art. 3:83 lid 2, 3 en 4:

  • Lid 2: Biedt de mogelijkheid om overdraagbaarheid van vorderingen contractueel uit te sluiten.

  • Lid 3 en 4 (nieuw per 1 juli 2025): Verbieden een verpandingsverbod voor handelsvorderingen en verklaren dergelijke bedingen nietig.

• Wet opheffing verpandingsverboden (2025):

  • Regelt de opheffing van verpandingsverboden voor handelsvorderingen uit de uitoefening van beroep of bedrijf.

Impact op individu, onderneming en schuldeisers

• Individu:

  • Voor particulieren verandert er weinig; het verbod geldt vooral voor handelsvorderingen van bedrijven.

• Onderneming:

  • Kan vanaf 1 juli 2025 vorderingen uit handelsactiviteiten altijd verpanden of overdragen voor financieringsdoeleinden, ook als in het contract een verbod stond.

  • Biedt meer mogelijkheden voor financiering, zoals factoring en gebruik van vorderingen als onderpand.

  • Bestaande contracten moeten worden aangepast; na de overgangstermijn zijn oude verbodsbepalingen nietig.

• Schuldeisers:

  • Banken en financiers krijgen meer zekerheid en een breder scala aan zekerheden, wat kredietverlening kan vergemakkelijken.

  • Andere schuldeisers moeten rekening houden met het feit dat vorderingen eenvoudiger kunnen worden verpand, wat hun positie als concurrente schuldeiser kan beïnvloeden.

Wanneer de Insolventierecht advocaat inschakelen?

• Bij het opstellen, beoordelen of aanpassen van contracten en algemene voorwaarden waarin een verpandingsverbod is opgenomen.

• Bij geschillen over de geldigheid van een verpandingsverbod, zeker bij bestaande contracten na 1 juli 2025.

• Bij het structureren van financieringstransacties waarbij vorderingen als zekerheid worden gebruikt.

• Bij het verhalen van vorderingen in faillissement, vooral als sprake is van een (vermeend) verpandingsverbod.

• Bij het nemen van civielrechtelijke, bestuursrechtelijke of strafrechtelijke stappen rondom de overdracht of verpanding van vorderingen.

Belangrijkste ondersteuning door de advocaat Verpandingsverbod 

• Juridisch advies:
  Analyse van de geldigheid van verpandingsverboden, uitleg over de nieuwe wetgeving en risico’s voor bestaande en nieuwe contracten.

• Contracten en procesvoering:
  Opstellen en beoordelen van contracten, voeren van procedures over de geldigheid van verpanding of overdracht.

• Onderhandeling:
  Bemiddeling tussen partijen over financiering, aanpassing van contracten of afwikkeling van geschillen.

• Bewijsrecht:
  Adviseren over het verzamelen en presenteren van bewijs van de (on)geldigheid van een verpandingsverbod of de totstandkoming van verpanding.

• Schadebeperking:
  Ondersteuning bij het beperken van financiële schade door tijdig en correct handelen bij contractaanpassingen.

• Belangenbehartiging:
  Vertegenwoordiging in alle fasen van het insolventieproces, inclusief civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke aspecten.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Insolventierecht zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Insolventierecht advocaat essentieel.