Concurrentievervalsing door de overheid doet zich voor wanneer overheden of overheidsbedrijven door hun publieke positie oneigenlijke voordelen verkrijgen, waarmee zij de concurrentie op de markt verstoren. Dit gebeurt wanneer de overheid goederen of diensten aanbiedt tegen tarieven die niet realistisch zijn (bijvoorbeeld onder de kostprijs), haar eigen overheidsbedrijven bevoordeelt, of data of middelen alleen aan zichzelf ter beschikking stelt. Hierdoor kan het bedrijfsleven geen eerlijke concurrentiepositie verwerven. Dit soort gedrag belemmert innovatie, kan leiden tot marktverdringing van private ondernemingen en tast het vertrouwen in een gelijk speelveld tussen overheid en ondernemingen aan.

Onderwerpen die onder concurrentievervalsing door de overheid vallen

• Ondermarketarieven: producten of diensten onder de kostprijs aanbieden.

• Bevoordeling van overheidsbedrijven boven private concurrenten.

• Oneigenlijk gebruik van publieke gegevens en middelen.

• Gebrek aan functiescheiding bij bestuur en uitvoering van activiteiten.

• Verstrekking van subsidies uitsluitend aan overheidsbedrijven.

• Niet-marktconforme leningen of garanties aan eigen bedrijven.

• Marktverstorende samenwerkingsvormen tussen overheid en private partijen.

• Onrechtmatige general-belangsverklaringen om gedragsregels te vermijden.

Belangrijkste wetgeving

• Wet Markt en Overheid (onderdeel Mededingingswet): bevat vier gedragsregels voor overheden die economische activiteiten verrichten:

  • Integrale kostendoorberekening (geen verkoop onder kostprijs)

  • Bevoordelingsverbod voor overheidsbedrijven

  • Beperking op gebruik van publieke gegevens voor commerciële activiteiten

  • Functiescheiding tussen bestuurs- en uitvoerende taken

• Mededingingswet: algemene kaders voor verboden concurrentiebeperkende afspraken, misbruik machtspositie en toezicht.

• Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who): voorwaarden voor gelijk gebruik van overheidsdata.

Bescherming melder

• Anoniem melden via Meld.nl: Meldingen over markt- en mededingingsmisstanden kunnen vertrouwelijk en anoniem worden gedaan, met waarborging van privacy en veiligheid.

Inschakeling van een advocaat (rechtsgebied: bestuursrecht / mededingingsrecht)

Een bestuursrecht- of mededingingsrechtadvocaat wordt ingeschakeld door zowel klager (bijv. benadeelde ondernemer) als beklaagde (overheid of overheidsbedrijf) in onderstaande gevallen:

• Strafrechtelijk: bij verdenking van serieuze strafbare feiten zoals fraude, belangenverstrengeling of valsheid in geschrifte gerelateerd aan marktverstorende praktijken.

• Civielrechtelijk: voor schadeclaims tegen de overheid vanwege onrechtmatige concurrentie, marktverdringing of contractbreuk.

• Bestuursrechtelijk: bezwaar en beroep tegen besluiten van de overheid over economische activiteiten of over sancties van de ACM.

• Tuchtrechtelijk: als overheidsfunctionarissen of bestuurders onder een beroepscode vallen.

Belangrijkste ondersteuning advocaat:

• Juridische analyse en strategie.

• Opstellen van klachten, bezwaarschriften, dagvaardingen en beroepschriften.

• Procesvertegenwoordiging bij rechtbank, ACM en bestuursorganen.

• Adviseren over bewijsgaring, openbaarmaking van stukken en strategisch overleg.

• Begeleiding bij onderhandelingen en schikkingspogingen.

Soorten (contra) (forensisch) onderzoek

• Interne en externe onderzoeken: naar aanleiding van signalen of meldingen over mogelijke overtredingen door de overheid of haar bedrijven.

• Forensisch (juridisch of financieel) onderzoek: naar feiten, geldstromen, documentatie, met hoor- en wederhoor en onafhankelijkheid als uitgangspunten; bij ernstige verdenkingen kan een advocaat-onderzoeker worden ingeschakeld.

• Tegenonderzoek (contra-expertise): indien de uitkomsten van een onderzoek worden betwist.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Markt en Mededinging zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor het melden van misstanden en voor het nemen van strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Mededingingsrecht  advocaat essentieel.