Economische machtspositie

Een economische machtspositie houdt in dat één of meerdere ondernemingen zo’n positie innemen dat zij zich in belangrijke mate onafhankelijk kunnen gedragen van hun concurrenten, leveranciers, afnemers of consumenten. Dit betekent dat zij in staat zijn om de concurrentie op de markt aanzienlijk te beïnvloeden of te beperken. Een dergelijke positie ontstaat bijvoorbeeld bij (nagenoeg) monopolie of dominante marktaandelen en uit zich vaak in het eenzijdig kunnen bepalen van prijzen, leveringsvoorwaarden of het uitsluiten van concurrenten. Het verbod op misbruik van een economische machtspositie is van groot belang om eerlijke concurrentie, innovatie en consumentenselectie te beschermen.

Onderwerpen die hieronder vallen

• Vaststellen en misbruik van economische machtspositie (zoals prijsbepaling en bundelkortingen)

• Markttoetredingsbarrières en exclusiviteitsafspraken

• Koppelverkoop en exclusieve distributie

• Ongelijke behandeling of uitsluiting van concurrenten

• Afknijpprijzen (predatory pricing) en boycott

• Afdwingen van niet-marktconforme handelsvoorwaarden

• Mededingingsbeperkende fusies en overnames

Belangrijkste wetgeving

• Mededingingswet (Mw): specifieker artikel 24, dat bedrijven verbiedt misbruik te maken van een economische machtspositie.

• Verordening (EU) 1/2003 en 139/2004: regels rondom machtsposities en concentraties op de Europese markt.

• Artikel 102 VWEU (Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie): verbiedt misbruik van machtspositie binnen de Europese interne markt.

Bescherming melder

• Anoniem melden via Meld.nl: Meldingen over markt- en mededingingsmisstanden kunnen vertrouwelijk en anoniem worden gedaan, met waarborging van privacy en veiligheid.

Inschakeling van een advocaat (rechtsgebied: mededingingsrecht)

Klager (benadeelde onderneming, marktdeelnemer, consument) en beklaagde (dominant bedrijf) kunnen een mededingingsrechtadvocaat inschakelen:

• Strafrechtelijk: bij verdenking van ernstige overtredingen zoals kartelformatie of structureel machtsmisbruik met criminele elementen.

• Civielrechtelijk: bij schadeclaims, verbodsvorderingen of geschillen over misbruik van machtspositie, vorderingen tot stopzetting of schadevergoeding.

• Bestuursrechtelijk: bezwaar en beroep tegen besluiten van ACM, boetes of marktingrepen.

• Tuchtrechtelijk: als betrokkenen onder tuchtrecht vallen (zoals accountants, advocaten).

Belangrijkste ondersteuning advocaat:

• Juridisch advies over de (rechts)positie en risico’s

• Opstellen en onderbouwen van klachten, bezwaren en processtukken

• Vertegenwoordiging bij ACM, bestuursorganen en rechterlijke instanties

• Begeleiding bij bewijsvergaring, strategie en (forensisch) onderzoek

Soorten (contra) (forensisch) onderzoek

• Interne en externe onderzoeken door ondernemingen bij signalen of klachten over machtsmisbruik.

• Forensisch onderzoek naar prijsbeleid, contracten, marktgedrag, digitale communicatie en transacties.

• Waarheidsvinding, hoor en wederhoor en onafhankelijke onderzoeksrapporten zijn verplicht, zeker bij ernstige verdenkingen.

• In ernstige gevallen wordt een onafhankelijke advocaat-onderzoeker ingeschakeld voor objectief onderzoek.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van Markt en Mededinging zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor het melden van misstanden en voor het nemen van strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een Mededingingsrecht  advocaat essentieel.