Mediation in de zorg

Mediation in de zorg is een vertrouwelijk, gestructureerd traject waarbij een neutrale mediator zorgverleners, instellingen, patiënten/cliënten, medewerkers en andere betrokkenen begeleidt bij het oplossen van conflicten in de gezondheidszorg. De hulp van een mediator bevordert het herstel van samenwerking, communicatie en wederzijds begrip, en biedt een alternatief voor vaak ingewikkelde, langdurige en kostbare juridische procedures. Mediation binnen de zorg is bijzonder waardevol vanwege de complexiteit van zorgrelaties en het belang van het vertrouwen, de continuïteit en het welzijn van alle partijen.

Onderwerpen die onder mediation in de zorg vallen

• Conflicten tussen zorgverleners en patiënten/cliënten
  Kwesties over behandelkeuzes, communicatie, bejegening, klachtprocedures, second opinions, medische fouten of privacy.

• Samenwerkingsproblemen binnen teams en vakgroepen
  Spanningen tussen artsen, verpleegkundigen of ander personeel, meningsverschillen binnen maatschappen en interdisciplinaire teams.

• Arbeidsconflicten
  Onenigheid over arbeidsvoorwaarden, ziekmelding, verzuim, functioneren, aanstelling of ontslag.

• Geschillen tussen zorginstellingen en werknemers
  Problematiek bij reorganisaties, functiewijzigingen, ontslag, of ziekteverzuimbegeleiding.

• Bestuur en toezicht
  Conflicten tussen bestuurders, toezichthouders, ondernemingsraden of cliëntenraden.

• Klachten en geschillenprocedures
  Mediation als onderdeel van of alternatief voor formele klachten via de Wkkgz of tijdens de klachtafhandeling bij een klachtenfunctionaris.

• Relatieproblemen met externe partners
  Disputes met leveranciers, verzekeraars, gemeenten of andere betrokken organisaties.

Belangrijkste wetgeving bij mediation in de zorg

• Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
  Legt het recht van cliënten/patiënten op laagdrempelige klachtbehandeling en mediation vast. Geeft aan dat mediation ingezet kan worden naast of in plaats van de klachtenprocedure.

• Burgerlijk Wetboek Boek 7 (arbeid en opdrachten, speciale bepalingen over de arts-patiëntrelatie)
  Relevantie bij arbeidsgeschillen, opdrachtverlening en aansprakelijkheid.

• Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WBGO)
  Regelt rechten en plichten rondom de behandeling van patiënten en relevante vertrouwelijkheid.

• Governancecode Zorg en Model Arbeidsovereenkomsten
  Mediation is vaak opgenomen in modelregelingen voor bestuurs- of toezichtgeschillen.

• Wet bescherming persoonsgegevens (AVG)
  Waarborgt vertrouwelijkheid van gegevens binnen mediationtrajecten.

• Wetboek van Strafrecht
  In situaties waarin er verdenking is van misdrijven zoals mishandeling, fraude, of schending van beroepsgeheim.

• Wet op de rechtsbijstand, Wet bevordering mediation
  Biedt juridische basis en kwaliteitsregels voor mediators in zorggeschillen.

Wanneer wordt de mediator ingeschakeld?

• Bij spanningen, misverstanden of escalaties tussen patiënt en zorgaanbieder, wanneer klachtprocedures niet tot oplossing leiden.

• Bij samenwerkingsproblemen binnen teams, maatschappen of tussen zorgverleners, die het functioneren of de continuïteit belemmeren.

• Als de communicatie tussen werkgever en werknemer in de zorg stagneert, bijvoorbeeld bij (langdurig) ziekteverzuim of conflict over functioneren.

• Bij conflicten op bestuurlijk of toezichthoudend niveau, bijvoorbeeld tussen bestuurders en raad van toezicht of ondernemingsraad.

• Als er sprake is van klachtenprocedures binnen de Wkkgz, waarbij partijen een informele oplossing boven formele klachtafhandeling verkiezen.

• Wanneer vertrouwelijke, snelle en constructieve oplossingen gewenst zijn, gericht op continuering van de zorgrelatie, herstel van vertrouwen of behoud van werkplezier.

• Als klachten tussen zorgprofessionals en cliënten anders dreigen te escaleren tot civiele, bestuursrechtelijke, strafrechtelijke of tuchtrechtelijke procedures.

Belangrijkste ondersteuning door de mediator

• Civielrechtelijk

  • Begeleiden van gesprekken over samenwerkingsproblemen, klachten, arbeidsverhoudingen en arbeidsgeschillen.

  • Inventariseren van onderliggende belangen en structureren van onderhandelingen.

  • Helpen vastleggen van afspraken in vaststellingsovereenkomsten.

  • Voorkomen van langdurige gerechtelijke procedures en herstel van zakelijke of zorgrelaties.

• Bestuursrechtelijk

  • Mediation in conflicten met gemeenten, zorgverzekeraars of overheden rondom financiering, beleid, aanbesteding of toezicht.

  • Ondersteunen bij bezwaar- of beroepsprocedures over besluiten die impact hebben op patiëntenzorg of organisatie.

• Strafrechtelijk

  • Bemiddeling bij verdenking van strafbare feiten in de zorg, zoals mishandeling, fraude of schending van beroepsgeheim.

  • Gerichte inzet op herstelafspraken, schadevergoeding of het beperken van reputatieschade in de zorgpraktijk.

• Tuchtrechtelijk

  • Bemiddelen bij klachten tegen zorgprofessionals (artsen, verpleegkundigen, therapeuten) gericht op erkenning, herstel en het voorkomen van formele tuchtprocedures.

  • Begeleiden van gesprekken over professioneel gedrag, intercollegiale kwesties of beroepsethiek.

Tijdens alle mediationtrajecten worden privacy en anonimiteit bij meldingen, communicatie en procedures strikt gewaarborgd.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van mediation zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een mediator essentieel.