Overlegscheiding en Mediation

Overlegscheiding (collaborative divorce) en mediation zijn alternatieve vormen van geschiloplossing bij echtscheiding of relatiebreuk en bieden paren de kans hun scheiding in goed overleg en zonder rechterlijke strijd te regelen. Een overlegscheiding combineert de voordelen van mediation met ieders eigen belangenbehartiging via een eigen advocaat, terwijl mediation doorgaans begeleid wordt door één neutrale mediator. Doel is altijd het bereiken van duurzame en gedragen afspraken op financieel, juridisch en emotioneel vlak, met zo min mogelijk schade voor alle betrokkenen.

Onderwerpen die onder overlegscheiding en mediation vallen

• Echtscheiding en relatiebeëindiging

  • Afspraken over beëindiging van huwelijk of geregistreerd partnerschap, verdeling van eigendommen, vermogen en schulden.

• Ouderschapsplan en kindregelingen

  • Zorg- en omgangsregelingen, gezag, kinderalimentatie, communicatie over en tussen ouders, afspraken bij samengestelde gezinnen.

• Partneralimentatie en financiële geschillen

  • Hoogte, duur en wijziging van alimentatie, verdeling van pensioenen, fiscale afwikkeling.

• Woon- en vermogensverdeling

  • Toedeling van woning, hypotheek, spaargelden, afwikkeling van gezamenlijke onderneming of aandelen.

• Communicatie en emotie

  • Herstellen van overleg, begeleiding bij (hoogoplopende) emoties, afwikkeling familiebedrijf.

• Herziening van gemaakte afspraken

  • Aanpassing bij gewijzigde omstandigheden, verhuizing, nieuwe relaties of inkomensverandering.

• Beëindiging of voortzetting van zakelijke partnership

  • Bij familiebedrijf of gezamenlijke ondernemingen.

• Bijzondere situaties

  • Scheidingen met internationale aspecten, complexe vermogens, ondernemersgezinnen, ongelijkwaardige machtsverhoudingen.

Belangrijkste wetgeving bij overlegscheiding en mediation

• Burgerlijk Wetboek Boek 1 (Personen- en Familierecht)

  • Regelt echtscheiding, gezag, omgang, alimentatie, verdeling van vermogen/schulden en het verplichte ouderschapsplan.

• Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding

  • Verplicht ouderlijk overleg bij scheiding met minderjarige kinderen en het opstellen van een ouderschapsplan.

• Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)

  • Bepaalt de formele afwikkeling van scheiding, opname van mediation en overlegscheiding, vertrouwelijkheid en vaststellingsovereenkomsten.

• Europese Mediationrichtlijn (2008/52/EG)

  • Waarborgt erkenning en afdwingbaarheid van mediationovereenkomsten in burgerlijke en handelsgeschillen.

• AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming)

  • Zorgt voor bescherming en vertrouwelijkheid van persoonsgegevens gedurende het traject.

Wanneer wordt de mediator (of overlegscheidingscoach) ingeschakeld?

• Mediation:

  • Wanneer partners onderling willen overleggen onder begeleiding van één onafhankelijke mediator.

  • Bij relatief gelijkwaardige verhoudingen en wanneer partners samen in goed overleg tot afspraken willen komen.

  • Als er behoefte is aan structurele communicatie, duidelijkheid en snelle, informele oplossingen zonder rechterlijke procedure.

  • Bij emotionele, praktische en juridische spanningen die samenwerking vergen.

• Overlegscheiding:

  • Wanneer partners elk een eigen advocaat wensen om hun belangen te behartigen, maar wel gezamenlijk en in overleg tot overeenstemming willen komen zonder te procederen.

  • Bij scheidingen met complexe financiële, emotionele of zakelijke problematiek.

  • Als de situatie vraagt om extra begeleiding via een multidisciplinair team (advocaten, coach, financieel specialist, eventueel kindercoach).

  • Wanneer partners kwetsbaar zijn voor onbalans in kennis of macht, of wanneer maatwerk en specifieke expertise vereist is.

  • Indien mediation niet lukt vanwege te grote onevenwichtigheid of vertrouwenstekort, maar men wel overleg en samenwerking wil behouden.

Belangrijkste ondersteuning door de mediator

• Civielrechtelijk

  • Structureren en begeleiden van gesprekken over zorgverdeling, alimentatie, verdeling van vermogen, afspraken bij familiebedrijf of ondernemingen.

  • Opstellen en juridisch verankeren van convenant, ouderschapsplan en eventuele aanvullende regelingen.

  • Inventariseren van wensen, belangen en posities; zoeken naar creatieve oplossingen die beide partijen recht doen.

  • Preventie van langdurige procedures, versnellen van duurzame afwikkeling.

• Bestuursrechtelijk

  • Ondersteunen bij geschillen met overheidsinstanties rondom toeslagen, gemeentelijke voorzieningen, kindregelingen of bezwaartrajecten.

  • Afstemming bij bezwaar- of beroepsprocedures die raken aan gezin of scheiding.

• Strafrechtelijk

  • Bemiddelen als sprake is van (dreigende) strafbare feiten zoals huiselijk geweld, bedreiging, stalking of fraude binnen scheidingssituaties.

  • Herstelgerichte afspraken gericht op erkenning, schadeherstel, gedragsafspraken en voorkomen of beperken van strafrechtelijke escalatie.

• Tuchtrechtelijk

  • Ondersteuning bij klachten of conflicten met professionals (advocaat, notaris, gezinsvoogd of hulpverlener) die betrokken zijn bij het traject.

  • Bemiddeling gericht op erkenning, herstel en het voorkomen van tuchtmaatregelen.

Tijdens alle mediation- en overlegscheidingstrajecten worden privacy en anonimiteit bij meldingen, communicatie en procedures strikt gewaarborgd.

Dit overzicht biedt een roadmap voor het navigeren van mediation zaken. Dit proces vereist zorgvuldige documentatie en snelle actie. Meld.nl fungeert als een tussenschakel voor strafrechtelijke, civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en tuchtrechtelijke stappen. Voor het behartigen van de gerechtvaardigde belangen, is bijstand van een mediator essentieel.