Een onrechtmatige overheidsdaad betekent dat een overheidshandeling of -besluit zonder wettelijke of deugdelijke grondslag inbreuk maakt op de rechten van burgers of bedrijven. De overheid kan door zowel handelen als nalaten schade veroorzaken, wat leidt tot civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en soms strafrechtelijke aansprakelijkheid. Voorbeelden zijn foutieve besluiten, nalatigheid in toezicht, het niet naleven van zorgplichten en misbruik van bevoegdheden. Soms kan rechtmatig overheidshandelen door nieuwe feiten of omstandigheden als onrechtmatig worden beschouwd, bijvoorbeeld wanneer de overheid verzuimt flankerende maatregelen te nemen, waardoor het totale overheidsoptreden als onrechtmatig geldt. Systeemfalen, zoals bij de kinderopvangtoeslagaffaire, kan aanleiding zijn om de leer van formele rechtskracht te relativeren en onrechtmatigheid aan te nemen, zelfs bij onherroepelijke besluiten. Dit begrip is essentieel in het bestuurs- en aansprakelijkheidsrecht en kent een breed toepassingsgebied.

Onderwerpen onder onrechtmatige overheidsdaad

Belangrijkste wetgeving

Burgerlijk Wetboek (BW) Boek 6, artikels 162 en 95–110 | Algemene wet bestuursrecht (Awb) | Grondwet en EU-verdragen | Wet nadeelcompensatie en planschade | Wetboek van Strafrecht

Impact op actoren

Belang van (anoniem) melden

Meld.nl biedt een veilige en anonieme meldmogelijkheid om misstanden, onrechtmatigheden en schade door overheidshandelen te signaleren, wat bijdraagt aan handhaving van rechtmatigheid en bescherming van belangen.

Wanneer advocaat inschakelen

• Bij materiële, immateriële of letselschade door fout of nalatigheid overheid |

• Indien overheid aansprakelijkheid betwist of onvoldoende compenseert |

• Bij afgewezen bezwaar, beroep of verzoek om schadevergoeding |

• Bij conflicten over bewijs, omvang schade of causaliteit in complexe dossiers |

• Bij collectieve of massaschade |

• Voor ondersteuning in civiele, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke procedures |

Belangrijkste ondersteuning door advocaat

• Strafrechtelijk: advies en vertegenwoordiging bij aangiftes, vervolging en schadeclaims |

• Civielrechtelijk: opstellen aansprakelijkstelling, onderhandeling, schadebepaling, civiele procedures |

• Bestuursrechtelijk: begeleiding bezwaar, beroep, verzoek nadeelcompensatie/planschade, klachtenprocedures |

• Privacy en anonimiteit strikt gewaarborgd gedurende procedures |

Onderzoek

Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Geavanceerde technieken worden ingezet om objectief en juridisch houdbaar bewijsmateriaal te verzamelen en te analyseren. Dit helpt bij beleidsvorming, rechtszaken en het afdwingen van naleving van rechten en plichten richting belanghebbenden.

Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.