Curatele is de meest ingrijpende wettelijke beschermingsmaatregel in het Nederlandse personen- en familierecht, bedoeld voor meerderjarigen die wegens een psychische stoornis, verstandelijke beperking, verslaving of verkwisting niet (meer) in staat zijn hun eigen belangen te behartigen. In tegenstelling tot lichtere maatregelen zoals bewindvoering of mentorschap, verliest de onder curatele gestelde persoon (de curatorandus) door de uitspraak van de kantonrechter zijn of haar handelingsbekwaamheid. Dit betekent dat de betrokkene zonder toestemming van de curator geen juridisch bindende handelingen mag verrichten, zoals het sluiten van contracten, het doen van grote aankopen of het aangaan van een huwelijk. De benoemde curator krijgt de wettelijke taak en verantwoordelijkheid om zowel de financiële als de persoonlijke belangen van de curatorandus te behartigen. De maatregel dient als uiterste redmiddel om kwetsbare personen te beschermen tegen financieel misbruik, uitbuiting door derden of de schadelijke gevolgen van het eigen handelen. Vanwege de diepe inbreuk op de persoonlijke autonomie toetst de rechter de noodzaak zeer strikt en moet de curator periodiek verantwoording afleggen over het gevoerde beheer en de persoonlijke situatie van de betrokkene.

• Er een geschil ontstaat tussen familieleden over wie tot curator benoemd moet worden.
• De betrokkene zich wil verzetten tegen een ingediend verzoek tot ondercuratellestelling.
• Een curatorandus of familielid de curatele wil laten opheffen of omzetten wegens herstel.
• Er sprake is van een conflict met de curator over ingrijpende medische of financiële beslissingen.
• De curator weigert de noodzakelijke rekening en verantwoording af te leggen.