Doen plegen
Het juridische concept “doen plegen” is een specifieke vorm van daderschap binnen het Nederlandse strafrecht, verankerd in artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht. Bij doen plegen is sprake van een situatie waarin de feitelijke dader (de uitvoerder) een strafbaar feit pleegt, maar daarvoor zelf niet strafbaar is. De intellectuele dader (de achterman of de ‘doenpleger’) gebruikt de feitelijke uitvoerder als een willoos instrument of hulpmiddel om het delict te bewerkstelligen. De straffeloosheid van de feitelijke uitvoerder kan voortvloeien uit diverse juridische gronden, zoals een psychische stoornis, minderjarigheid, dwang (overmacht), rechtvaardigingsgronden of een volledige afwezigheid van alle schuld (AVAS). Omdat de feitelijke uitvoerder niet strafbaar is, wordt de strafrechtelijke aansprakelijkheid volledig verlegd naar de achterman die de regie voerde over de gedraging. Het onderscheid met andere deelnemingsvormen, zoals uitlokking of medeplegen, is cruciaal. Bij uitlokking is de uitvoerder namelijk wél strafbaar, en bij medeplegen is er sprake van een bewuste, gelijkwaardige samenwerking tussen strafbare actoren. Bij doen plegen ontbreekt die gelijkwaardigheid volledig door de feitelijke of juridische wilsonbekwaamheid van de uitvoerder.
Onderwerpen binnen doen plegen
| Subonderwerp | Toelichting |
|---|---|
| Intellectueel daderschap | De juridische positie van de achterman die de intellectuele regie voert en het opzet heeft op het plegen van het delict via een ander. |
| Willoos instrument | De feitelijke uitvoerder die door misleiding, dwang of gebrek aan inzicht het delict uitvoert zonder zich bewust te zijn van de strafbaarheid. |
| Afwezigheid van alle schuld (AVAS) | Een schulduitsluitingsgrond die de feitelijke uitvoerder kan inroepen, waardoor deze niet strafbaar is en de achterman als doenpleger wordt vervolgd. |
| Psychische overmacht en dwang | Situaties waarin de achterman de uitvoerder door zware psychische druk of acute bedreiging dwingt om een strafbaar feit te plegen. |
| Onderscheid met uitlokking | De juridische afbakening waarbij getoetst wordt of de feitelijke uitvoerder al dan niet over een strafbare eigen wil beschikte tijdens het delict. |
Belangrijkste wetgeving
Artikel 47 Wetboek van Strafrecht (Sr) | Wetboek van Strafvordering (Sv) | Algemene wet bestuursrecht (Awb) | De verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl valt onder de AVG en aanvullende nationale wetgeving.
Impact op actoren bij Strafrecht
| Actor | Impact van de procedure |
|---|---|
| A. Verdachte | De achterman riskeert de volledige strafmaat als dader, terwijl de onschuldige uitvoerder wordt ontlast van strafrechtelijke vervolging. |
| B. Slachtoffer | Krijgt te maken met een complexere bewijsvoering om aan te tonen dat de achterman de feitelijke regie en het opzet had over het misdrijf. |
| C. Getuige | Moet verklaringen afleggen over de onderlinge gezagsverhouding, communicatie, manipulatie of dwang tussen de achterman en de uitvoerder. |
| D. Maatschappij | Wordt beschermd tegen manipulatieve actoren die misbruik maken van kwetsbare, wilsonbekwame of argeloze personen om misdrijven te plegen. |
Belang van (anoniem) melden
Meld.nl biedt een veilige, anonieme meldmogelijkheid die bijdraagt aan het aankaarten van strafbare feiten.
Wanneer Advocaat inschakelen
-
- Zodra u ervan wordt beschuldigd als achterman een ander te hebben aangezet of gedwongen tot het plegen van een specifiek strafbaar feit.
- Indien u als feitelijk uitvoerder bent gebruikt door een ander en te maken krijgt met een politieverhoor of een formele dagvaarding.
- Wanneer u als slachtoffer schade wilt verhalen op de intellectuele dader die achter de schermen de feitelijke schade heeft geregisseerd.
- Als getuige of betrokkene wanneer er sprake is van ernstige intimidatie, dwang of misleiding binnen een criminele of relationele gezagsverhouding.
Ondersteuning door de advocaat
Juridisch advies | Opstellen bezwaarschrift | Vertegenwoordiging | Processtukken | Schadeberekening | Bewijsrecht | Strategie | Rechtenbescherming
Onderzoek
Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Hierbij worden geavanceerde technieken inezet om objectief en juridisch houdbaar bewijsmateriaal te verzamelen en te analyseren. Dit kan sturing geven aan beleidsmaatregelen en rechtszaken en helpt bij het afdwingen van naleving van rechten en plichten.
Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.
Vermoedt u dat u te maken heeft met een situatie van doen plegen, of wordt u hier zelf mee in verband gebracht? Geef dan door welk strafbaar feit er is gepleegd en hoe de verhouding tussen de betrokken personen eruitziet, zodat een gespecialiseerde strafrechtadvocaat direct de strafbaarheid en de juiste verdedigingsstrategie kan bepalen.
meldpunt
Meld.nl kan op dit moment geen meldingen verwerken; excuses voor het ongemak.