Niet aangehouden verdachte

Niet aangehouden verdachte; melden via Centraal Meldpunt: Meld.nl.

Niet aangehouden verdachte

Een niet aangehouden verdachte is een persoon jegens wie weliswaar een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat, maar die (nog) niet door de politie of andere opsporingsdiensten van zijn vrijheid is beroofd. Deze status komt in het strafprocesrecht veelvuldig voor, met name bij lichtere misdrijven, economische delicten, complexe fraudezaken of wanneer het opsporingsonderzoek zich in een oriënterende fase bevindt. In plaats van een acute arrestatie kiest justitie er in deze gevallen voor om de verdachte schriftelijk of telefonisch uit te nodigen voor een politieverhoor. Hoewel de niet aangehouden verdachte het voordeel geniet dat hij in vrijheid de zaak kan afwachten, brengt deze positie specifieke juridische risico’s met zich mee. Veel burgers realiseren zich niet dat zij tijdens een vrijwillig verhoor exact dezelfde fundamentele rechten bezitten als een arrestant, zoals de onschuldpresumptie, het zwijgrecht en het recht op consultatie- en verhoorbijstand door een advocaat. Het gevaar bestaat dat een niet aangehouden verdachte onvoorbereid naar het politiebureau stapt, de impact van de ondervraging onderschat en onbedoeld belastende uitspraken doet die later als wettig bewijsmateriaal in het strafdossier worden gebruikt.

Aspecten en situaties rondom de niet aangehouden verdachte

Subonderwerp	Toelichting
Ontbieding voor verhoor	De formele schriftelijke of telefonische uitnodiging van de politie om vrijwillig een verklaring te komen afleggen.
Salduz-rechten in vrijheid	Het wettelijke recht op de bijstand van een advocaat voorafgaand aan en tijdens het verhoor, ook zonder dat men vastzit.
Cautieplicht	De verplichting van de verbalisant om de niet aangehouden verdachte vóór het verhoor mede te delen dat hij mag zwijgen.
Vrijwillige medewerking	De status waarbij de verdachte het politiebureau in beginsel te allen tijde zelfstandig mag verlaten tijdens de ondervraging.
Alsnog overgaan tot aanhouding	De juridische situatie waarin de politie de verdachte tijdens of direct na het verhoor alsnog formeel arresteert en insluit.
Ontbreken van detentietermijnen	Het feit dat er geen acute inverzekeringstelling loopt, waardoor het OM langer de tijd heeft om het dossier op te bouwen.

Belangrijkste wetgeving

Wetboek van Strafvordering (o.a. Artikel 27 en Artikel 28aa Sv) | Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (Artikel 6 EVRM) | Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en aanvullende nationale wetgeving voor de verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl

Impact op actoren bij Strafrecht

Actor	Impact van de status van niet aangehouden verdachte
A Verdachte	Behoudt zijn dagelijkse vrijheid en werk, maar kan langdurig in onzekerheid verkeren over de voortgang van het opsporingsonderzoek.
B Slachtoffer	Kan onbegrip of frustratie ervaren omdat de vermoedelijke dader niet direct is opgesloten, maar profiteert van een zorgvuldig opgebouwd dossier.
C Getuige	Wordt in een rustiger tempo gehoord door de recherche om de verdenkingen tegen de vrije persoon te verifiëren of te ontkrachten.
D Maatschappij	Ziet dat de overheid selectief en proportioneel omgaat met zware dwangmiddelen, wat bijdraagt aan een evenwichtige rechtspleging.

Belang van (anoniem) melden

Meld.nl biedt een veilige, anonieme meldmogelijkheid die bijdraagt aan het aankaarten van strafbare feiten.

Wanneer Advocaat inschakelen

Direct na ontvangst van een schriftelijke uitnodiging of brief van de politie om als verdachte te worden gehoord
Vóórdat u besluit gehoor te geven aan een telefonische oproep van de recherche om “even een verklaring af te leggen”
Wanneer u als slachtoffer of aangever bemerkt dat de politie de verdachte niet aanhoudt en u de voortgang wilt bewaken
Indien u tijdens een vrijwillig verhoor merkt dat de toon omslaat en de politie u onder druk zet om te bekennen
Als er onduidelijkheid bestaat over de vraag of u als getuige of als daadwerkelijke verdachte wordt gehoord
Bij de ontvangst van een dagvaarding of een voorstel voor een OM-strafbeschikking zonder dat u eerder bent gearresteerd

Belangrijkste ondersteuning de advocaat biedt bij het nemen van juridische stappen

Opvragen van de reeds beschikbare processtukken bij het Openbaar Ministerie voorafgaand aan het geplande verhoor | Bepalen van de juiste verdedigingsstrategie en het adviseren over het gebruik van het zwijgrecht | Fysiek begeleiden van de verdachte in de verhoorkamer om de procedurele rechten actief te bewaken | Controleren of het opgemaakte proces-verbaal van verhoor de verklaring juist en in de juiste context weergeeft | Voeren van overleg met de officier van justitie over een eventuele buitengerechtelijke afdoening of sepot

Onderzoek

Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Hierbij worden geavanceerde technieken ingezet om objectief en juridisch houdbaar bewijsmateriaal te verzamelen en te analyseren. Dit kan sturing geven aan beleidsmaatregelen en rechtszaken en helpt bij het afdwingen van naleving van rechten en plichten.

Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.

Wilt u ondersteuning bij het opvragen van uw strafdossier voorafgaand aan een vrijwillig politieverhoor, of heeft u advies nodig over het toepassen van het zwijgrecht tijdens de geplande ondervraging?

Hulp bij de voorbereiding op een uitnodiging voor verhoor.
Advies over het risico om alsnog aangehouden te worden.

meldpunt

Meld.nl kan op dit moment geen meldingen verwerken; excuses voor het ongemak.