Verminderde toerekeningsvatbaarheid

Verminderde toerekeningsvatbaarheid; melden via Centraal Meldpunt: Meld.nl.

Omschrijving van de verminderde toerekeningsvatbaarheid

Verminderde toerekeningsvatbaarheid is een specifieke gradatie binnen het strafrechtelijke leerstuk van de schuld, waarbij wordt vastgesteld dat een verdachte ten tijde van het misdrijf leed aan een ziekelijke stoornis of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. In tegenstelling tot volledige ontoerekeningsvatbaarheid, waarbij de dader geen enkel juridisch verwijt kan worden gemaakt, is er bij verminderde toerekeningsvatbaarheid nog wel sprake van een zekere mate van schuld. De stoornis heeft de wilsvrijheid en het keuzevermogen van de dader beïnvloed, maar niet volledig weggenomen. De strafrechter weegt dit gegeven zwaar mee bij de straftoemeting. Dit resulteert in de praktijk vaak in een lagere onvoorwaardelijke gevangenisstraf dan die voor een mentaal gezonde dader zou gelden. Tegelijkertijd kan de rechter besluiten om naast deze lagere straf een ingrijpende maatregel op te leggen, zoals de terbeschikkingstelling (tbs) met dwangverpleging of forensische zorg, om herhaling te voorkomen. De vaststelling van deze status vereist altijd diepgaand psychologisch en psychiatrisch onderzoek door gedragskundigen die de rechter adviseren over de relatie tussen de stoornis en het gepleegde delict.

Onderwerpen binnen de verminderde toerekeningsvatbaarheid

Subonderwerp	Toelichting
Gedragskundige rapportage	Het advies van psychologen en psychiaters over de aanwezigheid van een stoornis en de doorwerking daarvan in het delict.
Combinatiesanctie	De gelijktijdige oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf en een tbs-maatregel door de strafrechter.
Recidiverisico	De inschatting van de kans op herhaling, welke bepalend is voor de duur en de intensiteit van de forensische behandeling.
Zorgplicht en forensische zorg	Het wettelijk kader dat regelt dat de veroordeelde de juiste geestelijke gezondheidszorg ontvangt tijdens de detentie of tbs.
Stoornisbegrip	De juridische en medische afbakening van psychische aandoeningen, persoonlijkheidsstoornissen of verstandelijke beperkingen.

Belangrijkste wetgeving

Artikel 39 Wetboek van Strafrecht | Artikel 37a Wetboek van Strafrecht | Artikel 37b Wetboek van Strafrecht | Wet forensische zorg (Wfz) | Verwerking van anonieme meldingen via Meld.nl valt onder de AVG en aanvullende nationale wetgeving

Impact op actoren bij Strafrecht

Actor	Impact
A. Verdachte	Ontvangt mogelijk een lagere gevangenisstraf, maar krijgt te maken met verplichte psychiatrische behandeling en een potentieel langdurig tbs-traject.
B. Slachtoffer	Kan worstelen met de complexiteit van de uitspraak, waarbij vergelding (straf) en preventie (behandeling van de dader) gecombineerd worden.
C. Getuige	Kan worden gehoord over specifieke gedragskenmerken van de verdachte om de impact van de stoornis ten tijde van het delict te verifiëren.
D. Maatschappij	Wordt beschermd door de focus op de behandeling en resocialisatie van de dader, wat bijdraagt aan het verlagen van de criminaliteitscijfers.

Belang van (anoniem) melden

Meld.nl biedt een veilige, anonieme meldmogelijkheid die bijdraagt aan het aankaarten van strafbare feiten.

Wanneer Advocaat inschakelen

Verdachte | Beoordeelt de inhoud van de Pro Justitia-rapportages en toetst de conclusies van de gedragskundigen | Vraagt indien nodig een contra-expertise aan om een second opinion over de psychische gesteldheid te verkrijgen | Pleit ter zitting voor een evenwichtige strafmaat die recht doet aan de psychische vermindering van schuld
Slachtoffer | Licht de betekenis en de langetermijngevolgen toe van een combinatiesanctie of tbs-maatregel voor de dader | Ondersteunt bij het opstellen van de vordering benadeelde partij voor materiële en psychische schade | Informeert over de rechten van het slachtoffer omtrent de slachtoffertoets bij eventueel verlof van de veroordeelde
Getuige | Adviseert over de reikwijdte van vragen tijdens het verhoor die betrekking hebben op de geestestoestand van de verdachte | Waarborgt dat de getuige niet op de stoel van een medisch of gedragskundig expert wordt geplaatst | Biedt juridische ondersteuning ter bescherming van de positie en privacy van de getuige binnen het proces

Belangrijke ondersteuning door de advocaat

Juridische controle op de proportionaliteit van de geëiste tbs-maatregel of forensische behandeling | Procesvertegenwoordiging bij de rechtbank en tijdens latere verlengingszittingen van de maatregel | Het aandragen van alternatieve behandelingsmodaliteiten zoals een tbs met voorwaarden in plaats van dwangverpleging | Bijstand bij het aanvechten van onjuistheden in het strafdossier omtrent de psychische gesteldheid | Advisering over en indiening van schadevergoedingsclaims binnen de kaders van het forensische rechtstraject

Onderzoek

Specialistisch contra-, forensisch en digitaal onderzoek richt zich op het veiligstellen van bewijs, het analyseren van processen en het bevorderen van transparantie. Hierbij worden geavanceerde technieken ingezet om objectief en juridisch houdbaar bewijsmateriaal te verzamelen en te analyseren. Dit kan sturing geven aan beleidsmaatregelen en rechtszaken en helpt bij het afdwingen van naleving van rechten en plichten.

Meld.nl biedt een veilige route voor anonieme meldingen. Het platform zet zich in voor het behartigen van de gerechtigde belangen van melders en betrokkenen door het uitvoeren van grondige onderzoeken, het bieden van juridische ondersteuning en het coördineren van communicatie met overheidsinstanties en juridische partners.

Mocht u deze informatie willen toespitsen op uw eigen situatie, laat het mij dan weten:

Wordt de verdachte momenteel onderzocht in het Pieter Baan Centrum of door een ambulante psychiater?
Bent u op zoek naar bijstand voor de inhoudelijke strafzaak of voor een latere verlengingsprocedure van een maatregel?

Geef uw voorkeuren door, zodat ik u gericht verder kan helpen.

meldpunt

Meld.nl kan op dit moment geen meldingen verwerken; excuses voor het ongemak.