Een mensenrechten advocaat is gespecialiseerd in het beschermen en afdwingen van fundamentele rechten en vrijheden die zijn vastgelegd in nationale en internationale wetgeving. Dit rechtsgebied omvat onder andere het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM), het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR) en de Nederlandse Grondwet. Mensenrechtenadvocaten treden op in civielrechtelijke, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke procedures en zijn vaak betrokken bij principiële zaken, klachtenprocedures en internationale procedures, zoals bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).

Specialisatie en rechtsgebied

• Specialisatie:

  • De mensenrechten advocaat adviseert en procedeert bij schendingen van fundamentele rechten, zoals het recht op een eerlijk proces, privacy, gelijke behandeling, vrijheid van meningsuiting, bescherming tegen discriminatie, martelverbod, recht op gezinsleven en asielrecht.

  • Hij of zij heeft diepgaande kennis van nationale en internationale mensenrechtenverdragen, de Grondwet, het EVRM, het IVBPR, het Handvest van de Grondrechten van de EU en relevante jurisprudentie.

  • De advocaat begeleidt bij het indienen van klachten tegen de staat of andere instanties, het voeren van procedures bij nationale rechters, het instellen van hoger beroep of cassatie, en het procederen bij internationale tribunalen zoals het EHRM.

• Rechtsgebied:

  • Internationaal recht:

    • EVRM, UVRM, IVBPR, Handvest van de Grondrechten van de EU: Bescherming van fundamentele rechten, procedures bij internationale tribunalen.

  • Staatsrecht:

    • Grondwet: Grondrechten, toetsing van overheidsmaatregelen.

  • Burgerlijk recht:

    • Burgerlijk Wetboek (BW): Schadevergoeding bij mensenrechtenschendingen.

  • Bestuursrecht:

    • Algemene wet bestuursrecht (Awb): Bezwaar en beroep tegen overheidsbesluiten die mensenrechten raken.

  • Strafrecht:

    • Wetboek van Strafrecht (Sr), Wetboek van Strafvordering (Sv): Verdediging bij strafzaken, slachtofferhulp bij mensenrechtenschendingen.

Belangrijkste wet bij het rechtsgebied

• Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM):

  • Regelt fundamentele rechten als het recht op leven, verbod op marteling, recht op vrijheid en veiligheid, recht op een eerlijk proces, privacy, vrijheid van meningsuiting, verbod op discriminatie.

• Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM):

  • Universele basis voor mensenrechten wereldwijd.

• Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR):

  • Regelt burgerlijke en politieke rechten.

• Grondwet:

  • Bescherming van grondrechten in Nederland.

• Handvest van de Grondrechten van de EU:

  • Bescherming van rechten binnen de EU.

• Algemene wet bestuursrecht (Awb):

  • Regels voor bezwaar en beroep tegen overheidsbesluiten.

Wanneer inschakelen?

Een mensenrechten advocaat wordt ingeschakeld bij:

• Schending van fundamentele rechten:

  • Bijvoorbeeld bij discriminatie, schending van privacy, onrechtmatige detentie, oneerlijke procesgang, marteling, schending van gezinsleven, beperking van meningsuiting.

• Klacht bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM):

  • Als alle nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput en binnen zes maanden na de uitspraak van de hoogste nationale rechter.

• Slachtoffer van mensenrechtenschendingen:

  • Bijstand in civiele, bestuursrechtelijke of strafrechtelijke procedures, schadevergoeding, rectificatie.

• Asiel- en vreemdelingenzaken:

  • Beroep op mensenrechten bij uitzetting of afwijzing van verblijfsvergunning.

• Strafzaken:

  • Verweer voeren op basis van mensenrechten, bijvoorbeeld recht op eerlijk proces, verbod op marteling.

• Bestuursrechtelijke procedures:

  • Bezwaar en beroep tegen overheidsmaatregelen die mensenrechten raken.

• Mediation:

  • Bemiddeling bij conflicten over mensenrechten, indien mogelijk en gewenst.

• Advocaat als onafhankelijk onderzoeker:

  • Inzetbaar bij objectief feitenonderzoek naar mensenrechtenschendingen, mits geen bestaande adviesrelatie bestaat en volledige onafhankelijkheid wordt gewaarborgd.

Belangrijke ondersteuning door de advocaat

• Voorafgaand aan procedures:

  • Onafhankelijk feitenonderzoek, bewijs verzamelen, hoor en wederhoor toepassen, strategie bepalen, mediation of schikking zoeken.

• Tijdens procedures:

  • Vertegenwoordiging bij rechter, klachtencommissies, schadeberekening, kort geding, hoger beroep, cassatie.

  • Opstellen van processtukken, indienen van klachten bij internationale tribunalen, voeren van verweer op basis van mensenrechten.

• Mediation:

  • Begeleiden van mediationtrajecten, bescherming van belangen van slachtoffers en verdachten, juridische borging van afspraken.

• Advocaat als (contra)schade-expert:

  • Ondersteuning bij schadeberekening en claimen van schadevergoeding bij mensenrechtenschendingen.

• Advocaat als onafhankelijk onderzoeker:

  • Objectieve rapportage, hoor en wederhoor, transparantie en onafhankelijkheid in het onderzoek.

Kort geding bij spoedeisend belang

Bij een dringend belang kan via een kort geding snel een voorlopige rechterlijke uitspraak worden verkregen, bijvoorbeeld bij dreigende uitzetting, censuur of acute schending van fundamentele rechten.

Geschillen verzekeraar bij schade claimen Mensenrechtenadvocaat

Bij geschillen met de verzekeraar over de uit te keren en hoogte van het bedrag, kan een mensenrechten advocaat als (contra)schade-expert optreden bij schadeberekening en procedures.

Advocaat als onafhankelijk onderzoeker Mensenrechtenadvocaat

Een mensenrechten advocaat kan als onafhankelijk onderzoeker worden ingeschakeld bij vermoedens van mensenrechtenschendingen, mits er geen belangenverstrengeling is en volledige onafhankelijkheid wordt gewaarborgd. Het onderzoek moet objectief, transparant en zorgvuldig worden uitgevoerd, met toepassing van hoor en wederhoor en volledige rapportage van relevante feiten en omstandigheden.